Dolandırıcılık ve kara para aklama suçlarında sıkça kullanılan banka hesaplarına yönelik yeni bir düzenleme için çalışmalar sürüyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündemine gelmesi beklenen 12’nci Yargı Paketi kapsamında, IBAN numarasını bilerek suç örgütlerinin kullanımına açan kişilere yönelik yeni bir suç tanımının oluşturulması değerlendiriliyor. Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalarda, istinaf mahkemeleri, yerel mahkemeler ve Yargıtay’ın ilgili ceza dairelerinden görüş alındığı öğrenildi. Çalışmaların tamamlanması halinde düzenlemenin önümüzdeki günlerde Meclis Başkanlığı’na sunulması planlanan yargı paketine dahil edilmesi bekleniyor.
Amaç mağdur ile bilinçli hesabını kullandıranı ayırmak
Son yıllarda dolandırıcılar tarafından kullanılan yöntemler arasında banka hesaplarının üçüncü kişiler üzerinden kullanılması önemli bir yer tutuyor. Bazı vatandaşlar burs vaadi, iş teklifi ya da çeşitli aldatıcı yöntemlerle hesap bilgilerini paylaşırken, bazı kişiler ise maddi kazanç karşılığında hesaplarını bilinçli şekilde suç örgütlerinin kullanımına açabiliyor. Hazırlanan düzenlemenin temel amacı, hesabını farkında olmadan kullandıran kişiler ile bunu bilerek ve menfaat karşılığında yapanların hukuki durumlarını daha net şekilde ayırmak.
Kara para ve yasa dışı bahis trafiğinde kullanılıyor
Yetkililerin değerlendirmelerine göre suç örgütleri, dolandırıcılık, yasa dışı bahis, uyuşturucu ticareti ve benzeri suçlardan elde edilen gelirleri takip edilmesini zorlaştırmak amacıyla farklı kişilere ait banka hesapları üzerinden transfer ediyor. Bu yöntemle suç gelirlerinin kaynağının gizlenmeye çalışıldığı ve kara para aklama faaliyetlerinin yürütüldüğü belirtiliyor. Özellikle düşük gelirli vatandaşların belirli ücretler karşılığında hesaplarını kullandırmaya ikna edildiği vakaların son dönemde arttığı ifade ediliyor.
Yargıtay kararlarında kast unsuru önem taşıyor
Mevcut uygulamada hesabını suç faaliyetlerinde kullandıran kişiler bazı durumlarda nitelikli dolandırıcılık suçundan yargılanabiliyor. Ancak yargı süreçlerinde kişinin suçtan haberdar olup olmadığı ve kastının bulunup bulunmadığı ayrı ayrı değerlendiriliyor. Yargıtay'ın çeşitli kararlarında, banka hesabı sahibinin suç faaliyetini bildiğine dair yeterli delil bulunmaması halinde mahkumiyet kararlarının bozulabildiği belirtiliyor. Bu durum ise uygulamada farklı kararların ortaya çıkmasına neden olabiliyor.
Yeni suç tanımı oluşturulabilir
Hazırlıkları süren düzenlemeyle birlikte, hesabını bilerek ve çıkar karşılığında suç örgütlerine kullandıran kişiler için müstakil bir suç tanımı oluşturulması seçeneği üzerinde duruluyor. Böylece kişinin doğrudan dolandırıcılık suçuna iştirak ettiğinin ispatlanamadığı durumlarda da, banka hesabını suç faaliyetlerinde kullanılmak üzere tahsis etmesi ayrı bir suç olarak değerlendirilebilecek. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde, bu fiil için nitelikli dolandırıcılık suçundan daha düşük ceza öngören özel bir yaptırım uygulanabileceği belirtiliyor.
Hapis cezası seçeneği masada
Taslak çalışmalar kapsamında, hesabını bilerek suç örgütlerinin kullanımına açan kişiler için 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülmesinin değerlendirildiği ifade ediliyor. Ancak düzenlemenin kapsamı, ceza miktarı ve uygulanma şartları konusunda nihai karar henüz verilmedi. Etki analizlerinin tamamlanmasının ardından düzenlemenin 12’nci Yargı Paketi içerisinde yer alıp almayacağı netleşecek.
Görüşler doğrultusunda son şekli verilecek
Çalışmalar kapsamında istinaf mahkemeleri, yerel mahkemeler ve Yargıtay’ın ilgili ceza dairelerinden görüş talep edildi. Hukuki değerlendirmelerin tamamlanmasının ardından düzenlemenin son şeklinin verilmesi bekleniyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, özellikle son yıllarda artış gösteren dolandırıcılık ve kara para aklama suçlarıyla mücadelede yeni bir hukuki araç oluşturulması hedefleniyor. Bu kapsamda banka hesaplarının suç faaliyetlerinde kullanılmasının önüne geçilmesi ve bilinçli şekilde hesap kullandıran kişilere yönelik yaptırımların netleştirilmesi amaçlanıyor.