Uçuş ekiplerinin işi dışarıdan bakıldığında gökyüzünde seyahat etmekten ibaret gibi görünse de mesleğin beraberinde getirdiği görünmeyen riskler de bulunuyor. Harvard Tıp Fakültesi araştırmacılarının gerçekleştirdiği yeni bir çalışma, pilotlar ve kabin görevlilerinin radyasyonla bağlantılı kanser kaynaklı ölümler açısından dikkat çekici bir noktada olduğunu ortaya koydu.
Milyonlarca ölüm kaydı incelendi
Araştırmada, 2020-2024 yılları arasında kayıtlara geçen yaklaşık 13 milyon ölüm belgesi incelendi. Araştırmacılar 503 farklı meslek grubunu karşılaştırırken, pilotlar ve kabin görevlilerinin radyasyonla ilişkili kanser kaynaklı ölüm oranlarının dikkat çekici seviyelerde olduğunu belirledi.
Çalışmanın sonuçlarına göre kabin görevlilerinin ölümlerinin yaklaşık yüzde 6,9'unun, pilotların ölümlerinin ise yüzde 6,7'sinin radyasyonla bağlantılı kanserlerden kaynaklandığı hesaplandı. Bu oranların, işlerinde doğrudan radyasyon kaynaklarıyla çalışan bazı meslek gruplarından dahi yüksek olduğu belirtildi.
Araştırmacılar ayrıca yaklaşık 14 bin pilot ile 7 bin kabin görevlisine ait verileri ayrı olarak değerlendirdi. Yaş, cinsiyet, ırk, etnik köken, eğitim düzeyi ve medeni durum gibi faktörler de hesaba katılarak mesleğin etkisinin daha net ortaya konulması amaçlandı.
Yüksek irtifa kozmik radyasyon riskini artırıyor
Uçuş ekiplerinin daha yüksek risk taşımasının temel nedenlerinden biri olarak yüksek irtifada maruz kalınan kozmik radyasyon gösterildi. Uçaklar seyir yüksekliğine çıktığında atmosferin koruyucu etkisi azalıyor ve kozmik radyasyona maruziyet yeryüzüne kıyasla artıyor.
Bu nedenle pilotlar ve kabin görevlileri, çalışma hayatları boyunca düzenli olarak iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalan meslek grupları arasında değerlendiriliyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre uçuş ekipleri, uçuş güzergâhları ve çalışma sürelerine bağlı olarak yılda yaklaşık 3 ila 6 milisievert kozmik radyasyona maruz kalabiliyor. Bu miktar, yılda 10 kez kıtalar arası uçuş yapan ortalama bir yolcunun aldığı yaklaşık 0,4 milisievertlik doza kıyasla oldukça yüksek.
Bazı kanser türlerinde dikkat çeken artış
Araştırmada pilotlar ve kabin görevlileri arasında meme kanseri, merkezi sinir sistemi kanserleri, prostat kanseri ve melanom kaynaklı ölüm oranlarının daha yüksek olduğu görüldü. Pilotlarda ayrıca lösemi kaynaklı ölümlerde de artış tespit edildi.
Akciğer kanseri ise çalışmaya dahil edilmedi. Araştırmacılar, sigara kullanımının sonuçları ciddi biçimde etkileyebilecek olması nedeniyle bu kanser türünü değerlendirme dışında bıraktı.
Öte yandan uçak bakım ve montajında çalışan işçilerde benzer bir artış görülmedi. Bu meslek gruplarında kanser kaynaklı ölüm oranlarının genel nüfustan belirgin şekilde farklı olmadığı ifade edildi.
Araştırma, uçuş ekiplerinin yüksek irtifada uzun süreli çalışma nedeniyle maruz kaldığı kozmik radyasyonun sağlık açısından dikkate alınması gerektiğine işaret ederken, elde edilen bulguların meslek ile kanser arasındaki doğrudan neden-sonuç ilişkisini tek başına kanıtlamadığı da göz önünde bulunduruluyor.