İsrail-Hamas savaşının sona erdirilmesine yönelik hazırlanan 20 maddelik anlaşmanın uygulanma sürecini değerlendirmek amacıyla Gazze Barış Kurulu bünyesinde yapılması planlanan toplantının adresi Kıbrıs Cumhuriyeti oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın liderliğini yaptığı Gazze Barış Kurulu kapsamında gerçekleştirileceği belirtilen toplantının 1 Temmuz’da yapılması bekleniyor. Toplantıya ilişkin ilk bilgiler İsrail basınında yer alırken, Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos da gelişmeleri doğruladı. Kombos, toplantının Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından organize edilmediğini ve ülkesinin siyasi bir katılım göstermeyeceğini açıkladı. Kombos, adanın coğrafi konumu ve lojistik avantajları nedeniyle toplantı noktası olarak tercih edilmiş olabileceğini değerlendirdi. Ancak Gazze Barış Kurulu tarafından toplantıya ilişkin henüz resmi bir duyuru yapılmadı.
Gazze’de yeniden yapılanma ve güvenlik gündemde olacak
Toplantının ana gündem maddelerinin, Gazze’de ateşkes sonrası sürecin nasıl ilerletileceği, bölgenin yeniden inşası, güvenliğin sağlanması ve barış anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin adımlar olması bekleniyor. Geçen yıl Mısır’da imzalandığı belirtilen 20 maddelik anlaşmanın uygulanmasında yaşanan sorunların da toplantıda ele alınacağı ifade ediliyor. Özellikle Gazze yönetiminin geleceği ve insani yardımların ulaştırılması gibi başlıkların görüşülmesi bekleniyor. Toplantıya kimlerin katılacağı resmi olarak açıklanmazken, bazı uluslararası aktörlerin yer alacağı belirtiliyor.
Tony Blair ve uluslararası temsilciler toplantıda yer alabilir
Edinilen bilgilere göre toplantıya Gazze sürecinde görev alan bazı isimlerin katılması bekleniyor. Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in yanı sıra Gazze Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov ve Filistinli yetkililerden oluşan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi temsilcilerinin de toplantıda bulunacağı aktarılıyor. Gazze Barış Kurulu’nun yapısında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu gibi isimlerin de yer aldığı belirtilirken, kurulun altındaki yönetim mekanizmasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Tony Blair, Jared Kushner ve Steve Witkoff gibi isimler bulunuyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da Gazze sürecinin izlenmesi amacıyla oluşturulan Gazze Yönetim Kurulu’nda yer aldığı biliniyor.
Türkiye’den toplantıya katılmama kararı
Türkiye’nin toplantıya katılıp katılmayacağına ilişkin açıklama Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli’den geldi. Keçeli, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın veya herhangi bir Türk yetkilinin söz konusu toplantıya katılmayacağını açıkladı. Keçeli, toplantının Gazze Barış Kurulu’nun resmi bir toplantısı olmadığını belirterek, bunun Gazze Yüksek Temsilciliği Ofisi yetkilileri, Tony Blair Enstitüsü temsilcileri ve Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi yetkililerinin katılımıyla gerçekleşecek teknik ve iç koordinasyon toplantısı olduğunu ifade etti. Türkiye’nin Gazze konusunda aktif rol alan ülkelerden biri olduğuna dikkat çekilirken, Ankara’nın ateşkes süreci, insani yardımlar ve diplomatik girişimlerde önemli aktörlerden biri olduğu vurgulanıyor.
Toplantının Kıbrıs’ta yapılması tartışma yarattı
Toplantının Kıbrıs Cumhuriyeti’nde düzenlenmesi, Türkiye’nin katılmama kararında etkili olan faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor. Türkiye ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında diplomatik ilişki bulunmuyor ve iki ülke Ada meselesi konusunda farklı görüşlere sahip. Kıbrıs Cumhuriyeti, Türkiye’nin 1974 yılında gerçekleştirdiği Kıbrıs Barış Harekâtı’nı “işgal” olarak tanımlarken, Türkiye ise operasyonun garantörlük hakları kapsamında Kıbrıs Türklerinin güvenliğini sağlamak amacıyla yapıldığını belirtiyor. Ada, 1974’ten bu yana siyasi olarak bölünmüş durumda bulunurken, Birleşmiş Milletler öncülüğündeki çözüm girişimleri bugüne kadar kalıcı bir sonuç vermedi.
Kıbrıs ve Türkiye arasında COP31 tartışması da gündemde
Gazze toplantısının Kıbrıs Cumhuriyeti’nde yapılması, Türkiye ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında son dönemde yaşanan başka bir diplomatik tartışmanın ardından geldi. Türkiye’nin 2026 yılında Antalya’da düzenleyeceği Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31 hazırlıkları kapsamında bazı toplantılara Kıbrıs Cumhuriyeti’nin davet edilmediği iddiaları gündeme gelmişti. Kıbrıs Cumhuriyeti, Türkiye’nin New York ve Tokyo’da gerçekleştirdiği bazı hazırlık toplantılarına davet edilmediğini belirterek konuyu Avrupa Birliği gündemine taşımıştı. Türkiye ise söz konusu toplantıların BM koordinasyonunda gerçekleşmediğini ve ulusal program kapsamında düzenlendiğini açıklamıştı.
Gazze sürecinde yeni aşama bekleniyor
Gazze Barış Kurulu kapsamındaki toplantının, savaş sonrası dönemde bölgenin geleceği açısından önemli başlıklardan biri olması bekleniyor. Ancak Türkiye’nin katılmama kararı ve toplantının Kıbrıs Cumhuriyeti’nde yapılması, sürecin diplomatik boyutunu da yeniden gündeme taşıdı. Uluslararası aktörlerin katılımıyla gerçekleşmesi beklenen toplantıda alınacak kararların, Gazze’deki barış sürecinin ilerleyişi açısından belirleyici olması bekleniyor.