Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, nisan ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı. Bayraktar, markette 40 ürünün 18’inde fiyat artışı, 12’sinde ise fiyat düşüşü yaşandığını belirtti.
Market fiyatlarında dikkat çeken değişimler
Nisan ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 48,7 ile yeşil soğan oldu. Yeşil soğanı yüzde 29,9 ile ıspanak, yüzde 29,2 ile kuru soğan, yüzde 7,6 ile nohut ve yüzde 7,5 ile zeytinyağı takip etti.
Market fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 74,3 ile patlıcan oldu. Patlıcandaki düşüşü yüzde 53,7 ile salatalık, yüzde 39,7 ile sivri biber, yüzde 24,2 ile karnabahar ve yüzde 20,4 ile kabak izledi.
Ayrıca nisanda markette 9 üründe ise fiyat değişimi yaşanmadı.
Üretici fiyatlarında dalgalanma
Bayraktar, üreticide 31 ürünün 10’unda fiyat artışı, 12’sinde fiyat düşüşü, 9’unda ise değişim olmadığını aktardı.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 64,7 ile patlıcanda görüldü. Bunu yüzde 61,1 ile sivri biber, yüzde 47,2 ile elma, yüzde 38,9 ile havuç ve yüzde 37,7 ile salatalık izledi.
En fazla fiyat artışı ise yüzde 109,1 ile kuru soğanda gerçekleşti. Kuru soğanı yüzde 42,4 ile beyaz lahana, yüzde 31 ile patates, yüzde 25,5 ile limon ve yüzde 21 ile karnabahar takip etti.
Üretici-market fiyat farkı yüzde 400’e yaklaştı
Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla elmada görüldüğünü belirtti. Elmada fiyat farkı yüzde 393,7’ye ulaştı.
Elmadan sonra en yüksek farklar şu ürünlerde görüldü:
- Havuç: yüzde 329,9
- Yeşil soğan: yüzde 245,3
- Marul: yüzde 245,2
- Pırasa: yüzde 242,4
Bu ürünlerde market fiyatlarının üretici fiyatlarına göre 3,4 ila 4,9 kat daha yüksek olduğu kaydedildi.
Örneğin üreticide 18,75 TL olan elma markette 92,58 TL’ye, 11 TL olan havuç 47,29 TL’ye, 17,64 TL olan yeşil soğan 60,91 TL’ye satıldı.
Girdi maliyetleri yükseldi, mazotta düşüş görüldü
Bayraktar, gübre, besi ve süt yemi, elektrik ve tarım ilaçlarında fiyat artışı yaşandığını, buna karşılık mazotta aylık bazda düşüş görüldüğünü ifade etti.
Hava koşulları ve üretim etkisi
Bayraktar, uzun süren yağışların soğan ve patateste çürümelere yol açtığını, bunun da rekolteyi düşürerek fiyatları artırdığını belirtti. Çukurova’da yeni hasadın başlamasıyla birlikte arzın kısmen arttığı da aktarıldı.
Ayrıca aşırı yağışların beyaz lahana, karnabahar ve ıspanakta arzı düşürdüğü, bu durumun fiyatları yukarı çektiği ifade edildi. Elma ve havuçta ise talep azalmasının fiyat düşüşüne neden olduğu kaydedildi.