Ev hanımlarının emekliliğine yönelik yeni bir düzenleme beklentisi gündemdeki yerini korurken, çalışmayan kadınların mevcut sistem üzerinden emekli olup olamayacağı da araştırılıyor. Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan'a yöneltilen bir okur sorusu, isteğe bağlı sigortalılığın şartlarını yeniden gündeme taşıdı. Halen yürürlükte olan sistem kapsamında, aktif sigortası bulunmayan ve zorunlu sigortalı olmasını gerektirecek şekilde çalışmayan kişiler, isteğe bağlı sigorta yaptırarak sosyal güvenlik sistemine dahil olabiliyor.
Ev hanımlarına özel emeklilik düzenlemesi çıktı mı?
Ev kadınlarının emekliliğine yönelik çalışmalar 2024 yılından bu yana gündemde bulunuyor. Aktif sigortası ve sosyal güvencesi bulunmayan ev kadınlarının isteğe bağlı sigorta üzerinden sosyal güvenlik kapsamına alınmasına yönelik çalışmaların yapıldığı belirtiliyor. Ancak şu an için ev hanımlarına özel yeni bir emeklilik düzenlemesi yürürlüğe girmiş değil. Düzenlemenin ne zaman hayata geçirileceğine ilişkin de kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor.
Ev hanımları mevcut sistemden emekli olabilir
Yeni bir düzenleme çıkmasını beklemeye gerek olmadan, mevcut isteğe bağlı sigorta sistemi üzerinden prim ödemek mümkün. Çalışmaya ara veren veya emeklilik için prim günü eksik olan kişiler de bu yöntemle primlerini tamamlayabiliyor. Gerekli prim ve yaş şartlarının yerine getirilmesi halinde isteğe bağlı sigortalılar emeklilik hakkı kazanabiliyor.
İsteğe bağlı sigorta başvurusu nasıl yapılır?
İlk kez isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin SGK'nın isteğe bağlı sigorta giriş bildirgesini doldurması gerekiyor. Ardından ikamet edilen yerdeki SGK merkezine veya il müdürlüğüne başvuru yapılabiliyor. Başvurunun SGK tarafından kabul edilmesiyle birlikte isteğe bağlı sigortalılık başlıyor. Daha önce isteğe bağlı sigortalı olup sistemden çıkan kişiler de sigortalılığın yeniden başlatılmasını talep ederek tekrar başvuru yapabiliyor.
İsteğe bağlı sigortalılık Bağ-Kur kapsamında
İsteğe bağlı sigortalılar Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle emeklilikte Bağ-Kur'lular için geçerli şartlara tabi oluyorlar. Mevcut sistemde isteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödeyenler için 9 bin gün prim ödeme şartı bulunuyor. Verilen bilgilere göre bu kapsamda 25 yıl prim ödenmesi ve 65 yaşın tamamlanması halinde emeklilik mümkün olabiliyor.
2026'da en düşük prim 10 bin 899 lira
İsteğe bağlı sigortalılar belirli sınırlar içerisinde ödeyecekleri prime esas kazancı kendileri belirleyebiliyor. Prim, seçilen kazanç tutarının yüzde 33'ü üzerinden hesaplanıyor. 2026 yılı için brüt asgari ücretin 33 bin 30 lira olduğu dikkate alındığında, isteğe bağlı sigortada aylık en düşük prim 10 bin 899 lira seviyesinde bulunuyor. En yüksek prim ise yaklaşık 98 bin liraya kadar çıkabiliyor. Ödenecek prim tutarının yükselmesi, emeklilikte bağlanabilecek aylığın da daha yüksek olmasını sağlayabiliyor.
Kimler isteğe bağlı sigortalı olabilir?
İsteğe bağlı sigorta yalnızca ev hanımlarına yönelik değil. SSK, Bağ-Kur veya başka bir sosyal güvenlik kurumuna bağlı olmayan ve zorunlu sigortalı olmasını gerektirecek şekilde çalışmayan kişiler de sistemden yararlanabiliyor. Ayrıca sigortalı olarak çalışmasına rağmen ay içerisinde 30 günden az çalışan veya part-time çalışan kişiler de belirli şartları taşımaları halinde isteğe bağlı sigorta yaptırabiliyor. İsteğe bağlı sigortalılık için temel şartlardan biri ise 18 yaşını doldurmuş olmak.
Sağlık hizmetlerinden de yararlanılabiliyor
İsteğe bağlı sigortalılık, yalnızca emeklilik açısından değil, sağlık güvencesi bakımından da önem taşıyor. İsteğe bağlı sigortalılar genel sağlık sigortası sistemine dahil oluyor. Böylece gerekli şartların sağlanması halinde devlet tarafından sunulan sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor. Ev hanımlarına özel yeni emeklilik düzenlemesi henüz yürürlüğe girmiş olmasa da mevcut sistem, çalışmayan veya prim günü eksik olan kişilere isteğe bağlı sigorta yoluyla sosyal güvenlik kapsamına girme imkanı sunuyor.