Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Londra merkezli Şarku'l Avsat gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Ghassan Charbel’e verdiği röportajda, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması başta olmak üzere Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Anlaşmanın ortaya çıkış sürecini anlatan Erdoğan, bölge ülkelerinin kendi meselelerinde daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirterek, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın bölgesel dayanışma anlayışının sonucu olduğunu ifade etti.
Erdoğan: “Bölgenin meselelerini bölgenin kendi aktörleri çözmeli”
Türkiye’nin uzun süredir bölgesel sorunların yine bölge ülkeleri tarafından ele alınmasını savunduğunu belirten Erdoğan, son dönemde yaşanan gelişmelerin ülkeler arasındaki dayanışmanın önemini bir kez daha gösterdiğini söyledi. Erdoğan, anlaşmanın yalnızca üç ülke arasındaki bir güvenlik mekanizması olarak görülmemesi gerektiğini belirterek,
“Bu anlaşma bölgemizde huzur ve istikrar isteyen tüm kardeş ülkelere de açık”
dedi. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın attığı adımın yeni bir iş birliği döneminin kapısını araladığını ifade eden Erdoğan, taraf ülke sayısının artırılabileceğini ve uzun vadede bölgedeki tüm ülkelerin aynı çatı altında toplanmasının hedeflendiğini kaydetti.
“Hiçbir ülkeyi hedef almıyoruz”
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ABD ile İran arasındaki gerilimden bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, anlaşmanın uzun süredir gündemde olan bölgesel iş birliği arayışlarının sonucu olduğunu söyledi. Anlaşmanın Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesinde tanımlanan meşru savunma hakkını teyit ettiğini belirten Erdoğan,
“Bu anlaşma ile hiçbir ülkeyi hedef almıyoruz, amaç sadece bölge huzuru, istikrarı ve halklarımızın refahı”
ifadelerini kullandı. Erdoğan ayrıca taraflardan herhangi birinin güvenliğine yönelik tehdidin diğer ülkeler açısından da ortak güvenlik meselesi olarak değerlendirileceğini belirterek, anlaşmanın temel amacının kolektif caydırıcılığı güçlendirmek olduğunu söyledi.
“Bölgenin geleceği bölge ülkelerinin iradesinden bağımsız şekillendirilemez”
Orta Doğu ülkelerinin kendi güvenlik ve istikrarları konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, bölgenin geleceğinin dış aktörlerin iradesiyle belirlenemeyeceğini ifade etti. Türkiye’nin bölge ülkeleriyle daha güçlü ve kurumsal iş birlikleri geliştirmeyi hedeflediğini belirten Erdoğan, dışlayıcı bloklaşmalar yerine egemenlik, toprak bütünlüğü ve karşılıklı güven temelinde bir bölgesel düzen oluşturulması gerektiğini söyledi.
Erdoğan’dan Körfez ve Hürmüz vurgusu
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Körfez bölgesinin güvenliğine katkı sağlayacağını belirten Erdoğan, bölgenin istikrarının yalnızca Orta Doğu açısından değil, küresel ekonomi ve uluslararası ticaret bakımından da önem taşıdığını dile getirdi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmesinde ise Erdoğan, bölgedeki herhangi bir gerilimin enerji arzı ve uluslararası ticaret üzerinde küresel etkiler oluşturduğunu belirtti. Erdoğan, boğazın güvenli ve istikrarlı şekilde uluslararası ticarete açık tutulması gerektiğini vurgularken, sorunların çözümünde diplomasinin öncelikli olması çağrısını yineledi.
Suudi Arabistan ile ilişkiler mesajı
Suudi Arabistan ile ilişkilerin son dönemde ivme kazandığını belirten Erdoğan; ekonomi, ticaret, yatırım, savunma sanayii, enerji ve turizm alanlarındaki iş birliklerinin geliştirildiğini söyledi. Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da güçlenmesine katkı sağlayacağını ifade eden Erdoğan, Türkiye ve Suudi Arabistan’ın bölgesel barış ve istikrar konusunda ortak sorumluluk taşıdığını belirtti.
Erdoğan’dan Lübnan ve Suriye değerlendirmesi
Lübnan’ın huzur ve istikrarının bölgenin genel güvenliği açısından önem taşıdığını belirten Erdoğan, ülkenin egemenliğinin, siyasi birliğinin ve toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini söyledi. İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının sona ermesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, Lübnan’daki ateşkes görüşmelerini olumlu karşıladıklarını belirtti. Suriye’deki gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde ise Erdoğan, ülkenin toprak bütünlüğü, siyasi birliği ve egemenliğinin Türkiye açısından önem taşıdığını vurguladı. Suriye’nin yeniden istikrara kavuşmasının bölgenin tamamı açısından stratejik önem taşıdığını belirten Erdoğan, Türkiye’nin ülkenin yeniden ayağa kalkması için desteğini sürdüreceğini kaydetti. İletişim Başkanı Burhanettin Duran da Erdoğan’ın röportajına ilişkin yaptığı paylaşımda, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın herhangi bir ülkeyi hedef alan bloklaşma olmadığını belirterek, Türkiye’nin bölgesel barış, güvenlik ve iş birliğini güçlendirme hedefini vurguladı.