Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emekli aylıklarından SGK'ya olan borçların tahsil edilmesine yönelik yeni uygulamanın ayrıntılarını netleştirdi. Buna göre, SGK'dan aylık alan kişilerin kendilerine veya hak sahibi oldukları kişilerden kaynaklanan belirli borçlar, herhangi bir icra takibi başlatılmadan ve kişinin onayı alınmadan doğrudan maaşlarından kesilebilecek.
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, yasal düzenleme kapsamında maaşlardan en fazla yüzde 25 oranında kesinti yapılabilecek. Ancak uygulamada kesinti oranının standart olarak yüzde 10 seviyesinde tutulması planlanıyor.
Kimlerin maaşından kesinti yapılacak, kimler muaf tutulacak?
Yeni uygulama kapsamında iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar, malullük, vazife malullüğü, yaşlılık ve emekli aylığı alanlar ile aylık bağlandıktan sonra genel sağlık sigortası prim borcu ortaya çıkan kişiler kesintiye tabi olacak.
Ayrıca aktif olarak çalışırken hayatını kaybeden sigortalıların eş, çocuk, anne ve babasına bağlanan ölüm aylıklarından da, ölen kişinin prim borçları tahsil edilebilecek. Hak sahibinin kendi SGK borcu bulunması halinde ise bu borç da aldığı ölüm aylığından kesilecek. Birden fazla aylık alınması durumunda her bir aylık üzerinden ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti uygulanabilecek. Ancak borçlu kişinin hak sahibi olmayan yakınlarının maaşlarından herhangi bir kesinti yapılmayacak.
Öte yandan başarılı sporculara bağlanan aylıklar, terör ve terörle mücadele kapsamında ödenen aylıklar ile Hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları ise kesinti kapsamı dışında bırakıldı.
Hangi borçlar için kesinti yapılacak?
SGK, maaşlardan yapılacak kesintilerde önceliği genel sağlık sigortası (GSS) prim borçlarına verecek. Bunun ardından eski isteğe bağlı sigortalılık, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları, Ek-5 ve Ek-6 sigortalılık borçları, Bağ-Kur kapsamındaki zorunlu sigortalılık borçları ile Emekli Sandığı kapsamındaki borçlanmalar ve intibak işlemlerinden doğan borçlar sırasıyla tahsil edilecek.
Birden fazla borcun bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak. Nafaka alacakları ise SGK alacaklarından önce tahsil edilecek. SGK'nın fazla veya yersiz ödeme nedeniyle oluşan alacakları bulunuyorsa, öncelikle bu borç mahsup edilecek, ardından diğer prim borçları için kesinti uygulanacak.
Kesintiye itiraz hakkı bulunuyor
SGK'nın yaptığı maaş kesintilerine karşı vatandaşların itiraz hakkı da bulunuyor. Genel sağlık sigortası prim borçlarına ilişkin itirazlar, kişinin son ikamet ettiği yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine yapılabilecek.
Diğer prim borçlarına yönelik itirazlar ise borç dosyasının bulunduğu SGK birimine iletilecek. Başvurunun reddedilmesi halinde vatandaşlar yargı yoluna başvurarak haklarını arayabilecek. Yeni uygulamayla birlikte SGK'nın borç tahsil süreçlerinin daha hızlı yürütülmesi hedefleniyor.
