Çalışanlarını bordroda asgari ücretli göstererek maaşın bir kısmını banka, kalanını ise elden ödeyen işverenlere yönelik denetimler sıkılaştırılıyor.
"Kayıtlı kayıt dışılık" olarak tanımlanan bu uygulamanın, çalışanların emekli maaşı, kıdem tazminatı ve diğer sosyal güvenlik haklarında önemli kayıplara yol açtığı belirtiliyor. Ayrıca devletin vergi ve sosyal güvenlik primi gelirlerinin de olumsuz etkilendiği ifade ediliyor.
SGK uzmanı İsa Karakaş, son yıllarda yapılan yasal düzenlemelerle banka üzerinden ücret ödeme zorunluluğunun kapsamının önemli ölçüde genişletildiğini söyledi.
Banka üzerinden ödeme zorunluluğu genişletildi
Karakaş, Borçlar Kanunu, Basın İş Kanunu, Deniz İş Kanunu ve İş Kanunu'nda yapılan değişikliklerle ücret ve tazminat ödemelerinin banka aracılığıyla yapılmasının zorunlu hale getirildiğini belirtti.
Düzenlemenin temel amacının işçi ve işveren arasındaki ödeme süreçlerini şeffaf hale getirmek olduğunu ifade eden Karakaş, "Kanunun ruhu şeffaflığı sağlamaktır. Bu uygulama sayesinde işveren, ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini kolaylıkla ispat edebilmektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Karakaş, uygulamanın kapsamının yıllar içinde genişletildiğini belirterek, 2009 yılında 10 ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerini kapsayan zorunluluğun, 2016'da 5 çalışana, geçen yıl yapılan düzenlemeyle ise 3 ve üzeri çalışanı bulunan tüm işyerlerine indirildiğini hatırlattı.
PTT istisnası bulunuyor
Banka şubesinin bulunmadığı yerlerde ödemelerin PTT aracılığıyla yapılabildiğini belirten Karakaş, ancak bu durumda da bazı şartların yerine getirilmesi gerektiğini söyledi.
Buna göre gönderilen ödemenin ücret, prim, ikramiye veya telif gibi hangi kaleme ait olduğunun hesap dökümünde açık şekilde belirtilmesi gerekiyor.
Karakaş, bu kurala uyulmaması veya ödemelerin muğlak ifadelerle yapılması halinde idari yaptırımların uygulanabileceğini vurguladı.
İşverenleri yüksek para cezaları bekliyor
Banka üzerinden ödeme zorunluluğuna aykırı hareket eden işverenleri hem idari para cezaları hem de SGK yaptırımları bekliyor.
2026 yılı itibarıyla uygulanacak idari para cezaları şu şekilde sıralanıyor:
- Normal işçi başına: Aylık 2 bin 734 TL
- Gemi adamı başına: Aylık 36 bin 211 TL
- Gazeteci başına: Aylık 45 bin 278 TL
Karakaş ayrıca, maaş bordrosunda işçinin ıslak imzasının bulunmaması ve ödemenin banka aracılığıyla yapılmaması halinde SGK tarafından fiilin niteliğine göre 396 bin 360 TL'ye kadar idari para cezası uygulanabileceğini kaydetti.
