Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD), İzmir’in işgücü piyasasını yapay zekâ, dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve toplumsal değişim ekseninde inceleyen yeni raporunu kamuoyuyla paylaştı. EGİAD Think Tank bünyesinde hazırlanan “Yaratıcı Yıkım Sürecinde İzmir: Üçüz Dönüşüm Çağında İşgücü, Beceriler ve Yeni Fırsatlar” başlıklı araştırma, kentte genç işsizliğinin Türkiye ortalamasının üzerinde olduğunu ortaya koydu. Raporda, değişen sektör ihtiyaçlarıyla mevcut çalışanların becerileri arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi için altı stratejik politika alanı önerildi.
İzmir’de genç işsizliği yüzde 21,3’e çıktı
Raporda yer alan 2024 yılı işgücü verilerine göre, İzmir’de 15-24 yaş grubundaki genç işsizlik oranı yüzde 21,3 olarak kaydedildi. Türkiye genelinde ise aynı oran yüzde 16 seviyesinde gerçekleşti. Böylece İzmir’de genç işsizliği ülke ortalamasının 5,3 puan üzerine çıktı.
İzmir’de gençlerin işgücüne katılım oranının yüzde 52 ile Türkiye ortalamasını aşması da dikkat çekti. Araştırmada, gençlerin çalışma hayatına katılma isteğine rağmen istihdam olanaklarına erişimde güçlük yaşadığı, sorunun yalnızca yeni iş alanları oluşturmakla sınırlı olmadığı belirtildi.
“Sorun yalnızca nitelikli çalışan eksikliği değil”
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, İzmir’deki temel sorunlardan birinin mevcut becerilerle sektörlerin değişen ihtiyaçları arasındaki uyumsuzluk olduğunu vurguladı. Özhelvacı, yapay zekâ ve yeni teknolojilerin iş modellerini, üretim süreçlerini ve rekabet koşullarını değiştirdiğini belirterek çalışanların yeni beceriler kazanmasının önemine dikkat çekti.
Araştırmada, işverenlerin nitelikli çalışan bulmakta zorlanması ile iş arayanların uygun iş bulamaması aynı yapısal sorunun farklı yansımaları olarak değerlendirildi. Özellikle gençlerin ve kadınların yeni ekonomik fırsatlara erişiminin artırılması gerektiği ifade edildi.
Yapay zekâ iş yapma biçimlerini değiştiriyor
Rapora göre imalat sanayi, ticaret, ulaştırma ve depolama ile konaklama ve yiyecek hizmetleri, dönüşümün etkilerinin hissedildiği sektörler arasında yer alıyor. Giyim ve gıda ürünleri imalatı ile kara taşımacılığında yeni becerilere duyulan ihtiyacın yoğunlaştığı belirtildi.
Otomasyon, dijital takip, kalite kontrol, kaynak verimliliği, yeşil üretim ve sürdürülebilir lojistik becerilerinin önem kazandığına işaret edilen raporda, yapay zekânın yalnızca bazı meslekleri ortadan kaldırmadığı, mevcut işlerin görev tanımlarını ve yapılma biçimlerini de dönüştürdüğü vurgulandı.
İzmir’in istihdam geleceği için 6 stratejik öneri
EGİAD Think Tank raporunda, İzmir’in teknolojik, yeşil ve toplumsal dönüşümü yeni fırsatlara çevirebilmesi amacıyla altı politika alanı önerildi. Bunlar arasında işgücü piyasasının gelecekteki beceri ihtiyaçlarını izleyen bir erken uyarı sistemi kurulması, sektörlere özel beceri dönüşüm programlarının geliştirilmesi ve gençlerin ilk iş deneyimlerinin desteklenmesi yer aldı.
Raporda ayrıca bireylerin diploma dışındaki becerilerini de görünür kılacak bir dijital beceri pasaportu oluşturulması, işletmelerin dönüşüm kapasitesinin güçlendirilmesi ve kamu, üniversiteler, özel sektör, yerel yönetimler ile sivil toplum kuruluşları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının kurulması önerildi.
Rapor karar vericilerle paylaşılacak
Özhelvacı, raporun yalnızca bir araştırma olarak kalmaması, önerilerin somut adımlara dönüşmesi gerektiğini belirtti. EGİAD’ın raporun bulgularını ve politika önerilerini ulusal ve yerel düzeyde karar vericilere taşımayı hedeflediğini ifade eden Özhelvacı, İzmir’de kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve meslek kuruluşlarıyla iş birliğinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
Raporda, İzmir’in ekonomik geleceğinde teknolojiyi benimsemenin yanı sıra bu teknolojileri kullanabilecek insan kaynağını yetiştirmenin de belirleyici olacağı vurgulandı.
