Avrupa Birliği’nin düşük değerli e-ticaret gönderilerine yönelik yeni düzenlemesi yürürlüğe girdi. 150 euro ve altındaki gönderiler için kalem başına 3 euro ek vergi uygulanmasını öngören düzenlemenin ardından Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamında sahip olduğu avantajın korunması, Türk e-ihracatçıları açısından önemli bir rekabet fırsatı oluşturdu. Ticaret Bakanlığı tarafından Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi kapsamında hızlı kargo ve posta yoluyla AB ülkelerine gönderilen 150 euro ve altındaki ürünler için A.TR Dolaşım Belgesi’nin beyan verilerinden otomatik oluşturulmasını sağlayan elektronik sistem de devreye alındı.
Türkiye Gümrük Birliği avantajını korudu
AB’nin yeni uygulaması özellikle Çin başta olmak üzere birlik dışındaki ülkelerden gelen düşük değerli e-ticaret gönderilerini kapsarken, Türkiye’den yapılan gönderiler Gümrük Birliği kapsamında farklı bir statüde değerlendirilecek. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, daha önce yaptığı açıklamada Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği’nin temel prensiplerinin sınır ötesi e-ticarette de korunacağını belirtmişti. Bolat, Ticaret Bakanlığı’nın AB Komisyonu nezdinde yürüttüğü diplomatik ve teknik girişimler sonucunda A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde AB’ye gönderilen ürünlerin H1 gümrük beyannamesi kapsamında kolaylaştırılmış usulle tercihli rejimden yararlanmaya devam edeceğini açıklamıştı. Böylece Türkiye’den AB’ye gönderilen 150 euro ve altındaki ürünler, yeni düzenlemedeki 3 euroluk ek vergi uygulamasından etkilenmeden Gümrük Birliği avantajından yararlanmayı sürdürecek.
E-ihracatta hedef 20 milyar dolar
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Emre Ekmekçi, düzenlemenin Türkiye açısından önemli bir fırsat oluşturduğunu söyledi. Başlangıçta Türkiye’nin de yeni vergi uygulamasından etkileneceğinin düşünüldüğünü belirten Ekmekçi, Ticaret Bakanlığı, sivil toplum kuruluşları ve ihracatçıların girişimleri sonucunda Gümrük Birliği kapsamında sahip olunan hakların korunmasıyla Türkiye’nin uygulamadan muaf tutulduğunu ifade etti. Avrupa’ya yılda yaklaşık 5 milyar adet e-ticaret gönderisi yapıldığını ve sınır ötesi e-ticaret pazarının yaklaşık 100 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştığını belirten Ekmekçi, Türkiye’nin bu pazardaki potansiyeline dikkat çekti. Ekmekçi, Türkiye’nin AB ile gerçekleştirdiği e-ihracatın yaklaşık 2 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu belirterek, “Gümrük Birliği avantajının değerlendirilmesiyle bu rakamın 20 milyar dolara çıkarılabileceğini” ifade etti.
E-ihracat için yeni strateji çağrısı
Türkiye’nin elde ettiği avantajın kalıcı bir ihracat artışına dönüşebilmesi için kapsamlı bir e-ihracat stratejisine ihtiyaç olduğunu belirten Ekmekçi, özellikle pazaryerlerinin rolüne dikkat çekti. Türk ürünlerinin Avrupa’daki hedef kitlelere ulaştırılması için pazaryerlerinin reklam, tanıtım ve lojistik altyapı yatırımlarını artırması gerektiğini söyleyen Ekmekçi, iç piyasadaki rekabete yönelik düzenlemeler nedeniyle oluşan mali yüklerin de ihracat açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ekmekçi, söz konusu mali yüklerin azaltılmasının özellikle KOBİ’lerin Avrupa pazarına açılmasını kolaylaştırabileceğini ifade etti.
Ayakkabı sektöründe e-ihracat iki katına çıkabilir
Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten de Türkiye’nin yeni uygulamadan muaf tutulmasını sektör açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi. Özellikle Doğu Avrupa’ya yoğun ayakkabı ihracatı yapıldığını belirten İçten, Türkiye’nin yeni vergi uygulamasından etkilenmemesinin sektörün Avrupa’daki rekabet gücünü destekleyeceğini söyledi. Ayakkabı sektöründe e-ihracatın geleneksel ihracatın yaklaşık yüzde 25’ine ulaştığını belirten İçten, geleneksel ihracatta AB’nin payının ise yaklaşık yüzde 50 olduğunu ifade etti. E-ticaret platformları ve firmaların Doğu Avrupa’da depolar kurarak yapılanmalarını sürdürdüğünü aktaran İçten, Avrupa’ya yapılan e-ihracatın önümüzdeki 1-2 yıl içinde iki katına çıkabilecek potansiyele sahip olduğunu dile getirdi.
AB’de düşük değerli gönderiler hızla arttı
AB’nin 150 euro ve altındaki e-ticaret ithalatına ilişkin veriler de düşük değerli gönderilerdeki hızlı artışı ortaya koydu. 2022 yılında 1,39 milyar adet olan gönderi sayısı, 2023’te 2,40 milyara, 2024’te 4,60 milyara ve 2025’te 5,88 milyara yükseldi. Bu gönderilerin toplam değeri ise aynı dönemde 12,3 milyar eurodan 51,9 milyar euroya çıktı. Düşük değerli e-ticaret gönderilerindeki hızlı yükseliş, AB’nin yeni düzenlemeye gitmesinin temel gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor. Türkiye’nin ise Gümrük Birliği kapsamında tercihli rejimden yararlanmaya devam etmesi, Türk e-ihracatçıların Avrupa pazarındaki rekabet gücünü artırabilecek önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor.