Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), atmosferdeki sera gazı yoğunluklarına ilişkin yeni raporunu yayımladı. Raporda, 2025 yılında karbondioksit ve diğer temel sera gazlarının atmosferdeki seviyelerinin ölçümlerin başladığı dönemden bu yana görülmemiş düzeylere ulaştığı belirtildi.
WMO verilerine göre atmosferdeki küresel ortalama karbondioksit yoğunluğu 2025’te milyonda 426,8 parçaya (ppm) yükseldi. Bu değer, 1750’deki sanayi öncesi seviyenin yüzde 153’üne karşılık geliyor. Raporda, insan faaliyetleriyle bağlantılı metan ve azot protoksit yoğunluklarının da yeni rekorlara ulaştığı kaydedildi.
Karbondioksit artış hızı üç katına çıktı
Raporda, her yıl atmosfere salınan toplam karbondioksitin yaklaşık yarısının atmosferde kaldığı, geri kalan bölümünün ise kara ekosistemleri ve okyanuslar tarafından emildiği belirtildi.
Karbondioksit yoğunluğundaki artış hızının 1960’lardan bu yana üç katına çıktığına dikkat çekilen raporda, yıllık ortalama artışın geçmişte 0,8 ppm seviyesinde olduğu, 2011-2020 döneminde ise 2,4 ppm’ye yükseldiği aktarıldı.
2024’ten 2025’e kadar atmosferdeki küresel ortalama karbondioksit yoğunluğu 2,8 ppm arttı.
WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, sera gazlarının atmosferde benzeri görülmemiş miktarda ısı tuttuğunu ve bunun aşırı hava olayları ile ekonomik ve toplumsal riskleri artırdığını belirtti. Barrett, kayıtlara geçen en sıcak 11 yılın geride kaldığını ve ısınma eğiliminin devam etmesinin beklendiğini ifade etti.
Karbondioksitin atmosferde uzun süre kalabildiğini vurgulayan Barrett, bu gazın küresel iklim üzerindeki etkisinin yüzyıllar boyunca sürebileceğine dikkat çekti.
El Nino ve orman yangınları karbon artışını etkiledi
WMO Kıdemli Bilim Sorumlusu Oksana Tarasova, 2024-2025 dönemindeki karbondioksit artış hızının önceki döneme kıyasla daha düşük olmasının, kara ekosistemlerinin yeniden toparlanması ve yangın kaynaklı karbon emisyonlarının azalmasıyla bağlantılı olduğunu belirtti.
Tarasova, 2023-2024 dönemindeki güçlü El Nino olayının daha şiddetli kuraklıklara, bitki örtüsünün kurumasına ve orman yangınlarının artmasına yol açtığını ifade etti. Bu gelişmelerin, biyosferin atmosferdeki karbonu tutma kapasitesini olumsuz etkilediğini kaydetti.
Buna karşın yıllık 2,8 ppm’lik karbondioksit artışının, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan emisyonların büyüklüğünü ortaya koyduğunu belirten Tarasova, 2026’da da atmosferdeki karbon yoğunluğunun artmasını beklediklerini bildirdi.
Küresel ısınmanın etkileri uzun yıllar sürebilir
WMO’nun değerlendirmesine göre sera gazlarının atmosferde birikmesi, Dünya’nın enerji dengesini değiştirerek uzun vadeli ısınmayı güçlendiriyor. Özellikle karbondioksitin atmosferde uzun süre kalması, emisyonlar azalsa bile iklim üzerindeki etkilerin hemen ortadan kalkmayacağı anlamına geliyor.
Raporda, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan emisyonların yanı sıra kara ekosistemleri ve okyanusların karbon tutma kapasitesindeki değişimlerin de atmosferdeki sera gazı yoğunluklarını etkilediği vurgulanıyor.
