Türkiye gazetesinden Esma Altın’ın aktardığı bilgilere göre, komisyonun hazırladığı rapor yeni bir kanun teklifine temel oluşturacak. Düzenlemeyle birlikte özellikle cinayet, cinsel saldırı gibi ağır suçlarda çocukların otomatik indirimlerden yararlanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yeni yaklaşım kapsamında, bu tür suçlarda faillerin cezalarının yetişkinlere benzer şekilde değerlendirilmesi veya mevcut indirimlerden faydalandırılmaması planlanıyor. Bununla birlikte, 10 yaş grubundaki çocuklar için doğrudan hapis yerine kademeli bir yaptırım sistemi uygulanması öngörülüyor.
Ailelere yönelik yaptırımlar gündemde
Hazırlanan modelde yalnızca çocuklar değil, ailelerin sorumluluğunun da artırılması dikkat çekiyor. 16 yaş altındaki çocukların suça karışması durumunda, mahkemelerin ailelere çocuğun denetimi, belirli saatlerde evde bulunmasının sağlanması ve rehabilitasyon süreçlerine katılım gibi yükümlülükler getirebileceği ifade ediliyor. Bu yükümlülüklere uymayan ailelere idari para cezası ve bazı durumlarda hapis cezası uygulanması da gündemde.
Ayrıca “diversiyon” benzeri uygulamalarla çocukların doğrudan yargı sürecine girmeden önce rehabilitasyon programlarına dahil edilmesi, mağdurdan özür dilemesi ve oluşan zararın giderilmesi gibi adımlar da modelde yer alıyor.
Eğitimden kopuş dikkat çekiyor
Komisyonun 607 tutuklu ve hükümlü çocukla yaptığı araştırma, çocukların büyük bir kısmının eğitimden uzaklaştığını ortaya koydu. Verilere göre suça sürüklenen çocukların yüzde 51,1’i okulu bırakırken, önemli bir bölümü ise hiç okula devam etmedi.
Araştırmada ayrıca çocukların suç bilincine sahip olmadıkları da dikkat çekti. Katılımcıların yüzde 60’ı, işledikleri suçun yasal sonuçlarını önceden bilmiş olsalar bu suçu işlemeyeceklerini belirtti.
Şiddet ve istismar bulguları raporda yer aldı
Raporda çocukların maruz kaldığı riskli ortamlar da detaylandırıldı. Katılımcıların yüzde 40’ı ev dışında en az bir kez fiziksel şiddete uğradığını, yüzde 26,9’u ise silah ya da bıçakla tehdit edildiğini ifade etti. Çocukların yaklaşık yüzde 10’u ise cinsel şiddet deneyimi yaşadığını bildirdi.
Komisyon, suça sürüklenen çocuklarda eğitimden kopuş, madde kullanımı ve riskli sosyal çevrenin en önemli etkenler arasında yer aldığını vurguladı. Yeni düzenlemenin, çocukların korunması ve suç oranlarının azaltılmasına yönelik kapsamlı bir dönüşüm hedeflediği belirtildi.
