Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, fon soruşturması nedeniyle mağduriyet yaşayan yatırımcıların zararlarının giderilmesine yönelik hazırlanan düzenleme hakkında kapsamlı açıklamalarda bulundu. Anadolu Ajansı Editör Masası'nda konuşan Yılmaz, tedbir uygulanan 131 fonun toplam fon sayısının yüzde 4,6'sını, fon portföyünün ise yüzde 7,7'sini oluşturduğunu söyledi. Yaklaşık 450 bin yatırımcının bulunduğu süreçte küçük yatırımcıların önceliklendirileceğini belirten Yılmaz, kanun teklifinin yasalaşması halinde ödemeler için gerekli hazırlıkların tamamlandığını ifade etti.
Yaklaşık 46 bin yatırımcının ödemeleri tamamlandı
Fon soruşturması kapsamında yedi şirket ve bu şirketlerin bünyesindeki 131 fon hakkında tedbir kararı bulunduğunu aktaran Yılmaz, tasfiye sürecinde önemli ilerleme sağlandığını belirtti. Üç şirketin olağan tasfiye koşullarını kabul ettiğini ve 8 Ekim itibarıyla bu şirketlerdeki ödemelerin tamamlandığını kaydeden Yılmaz, yaklaşık 46 bin kişinin ödemelerini aldığını bildirdi.
Tasfiye işlemlerinin yürütülmesinde Ziraat Bankası ve İş Bankası'nın görev aldığını belirten Yılmaz, Tera fonunun tasfiyesinin İş Bankası tarafından, diğer fonların tasfiyesinin ise Ziraat Bankası tarafından yönetildiğini söyledi.
A1 Capital, Bulls ve Pardus'un olağan tasfiye sürecini tamamladığını ifade eden Yılmaz, yatırımcıların bu şirketlerdeki hak ve yükümlülüklerinin yerine getirildiğini kaydetti. Böylece 131 fondan 17'sinin tasfiye sürecinde devreden çıktığını belirtti.
Kapalı fonlarda da tasfiye işlemlerinin sürdüğünü aktaran Yılmaz, söz konusu üç şirketin kapalı fonlarında 2 binin üzerinde kişinin bulunduğunu ve bu fonların kendi koşulları çerçevesinde tasfiye edileceğini ifade etti.
Atlas için görüşmeler sürüyor
Tasfiye sürecinde geriye dört şirketin kaldığını belirten Yılmaz, Tera'nın yanı sıra Pusula, Hedef ve Atlas ile ilgili süreçlerin devam ettiğini söyledi. Atlas'ın olağan tasfiye yoluyla sürece dahil edilmesi için şirket sahipleriyle görüşmeler yapıldığını aktaran Yılmaz, bu konuda hafta içinde netlik kazanabileceğini dile getirdi.
Atlas'ın da olağan tasfiye sürecine girmesi halinde yaklaşık 58 bin yatırımcının bu kapsamda değerlendirileceğini belirten Yılmaz, görüşmelerin sonuçlanmasını beklediklerini kaydetti.
Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ödeme yapılması planlanıyor
Hazırlanan kanun teklifinin temel hedeflerinden birinin küçük yatırımcıların kayıplarının giderilmesini hızlandırmak olduğunu belirten Yılmaz, olağanüstü tasfiye adı verilen mekanizmayla belirli şartlar altında yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ana para ödemesi yapılmasının öngörüldüğünü açıkladı.
Yılmaz, düzenlemenin henüz kanun teklifi aşamasında bulunduğunu ve nihai kararın Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verileceğini vurguladı. Teklifin yasalaşması halinde, olağan tasfiye dışında kalan şirketlerdeki yatırımcıların ödemelerinin belirlenen çerçevede gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.
Yılmaz, yaklaşık 450 bin yatırımcının tamamının bu ödemelerden yararlanmayacağını da belirtti. Yatırımından elde ettiği kazancı tahsil edenler ile ana parasını net yatırım tutarı üzerinden geri alarak sistemden çıkanların mağduriyet kapsamında değerlendirilmeyeceğini söyledi. Hukuk dışı işlemler yaptığı, haksız kazanç elde ettiği veya soruşturma ve kovuşturmalara konu olduğu belirlenen kişilerin de düzenlemeden yararlanamayacağını ifade etti.
Bu koşullar dikkate alındığında, olağanüstü tasfiye mekanizması kapsamında değerlendirilecek yatırımcı sayısının 100 binin altına düşebileceğini tahmin ettiğini belirten Yılmaz, kesin tablonun süreç ilerledikçe netleşeceğini kaydetti.
Ödemeler hangi kaynaklardan karşılanacak?
Fon mağdurlarına yapılması planlanan ödemelerin finansmanına ilişkin bilgi veren Yılmaz, kamu kaynaklarının kullanılmayacağını yineledi. Ödemeler için üç temel kaynak belirlendiğini açıkladı.
Bunların ilkini fonların bünyesinde bulunan ve nakde dönüştürülebilecek varlıklar oluşturuyor. İkinci kaynak, haksız kazanç elde eden kişi ve şirketlerden geri alınacak tutarlardan oluşuyor. Üçüncü kaynak ise soruşturma kapsamında mal varlıklarına tedbir konulan kişi ve şirketlerin varlıklarının değerlendirilmesiyle elde edilecek gelirler olacak.
Yılmaz, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kararıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesinde her bir fon için ayrı hesap açıldığını belirtti. Fonların hukuki durumları ve yatırımcı ilişkileri birbirinden farklı olduğu için 131 fon adına ayrı hesap oluşturulduğunu aktaran Yılmaz, ayrıca fon bazında olmayan, hisse senedi ve diğer işlemlerle bağlantılı geri kazanımların aktarılacağı genel bir hesabın da bulunduğunu söyledi.
Geri alınan tutarların ilgili fonla bağlantılı olması halinde o fonun hesabına aktarılacağını belirten Yılmaz, belirli bir fona doğrudan bağlanamayan kaynakların ise genel hesap üzerinden belirlenen kriterlere göre dağıtılacağını ifade etti.
Para iadesi sorumluları hukuki yükümlülüklerden kurtarmayacak
Yılmaz, yatırımcılara yapılacak ödemelerin hukuki sorumlulukları ortadan kaldırmayacağının altını çizdi. Piyasa bozucu işlemler gerçekleştirenler ile haksız kazanç elde eden kişilerin durumlarının ayrı ayrı değerlendirileceğini belirten Yılmaz, özellikle hukuka aykırı faaliyetlerde bulunanların sorumluluklarının devam edeceğini söyledi.
Olağanüstü tasfiye kapsamında yatırımcılara yapılacak ödemelerin nihai hak ve yükümlülüklerin belirlenmesinde dikkate alınacağını aktaran Yılmaz, süreç sonunda gerçekleştirilecek hesaplamalarda mahsuplaşma yapılacağını kaydetti.
Yılmaz, düzenlemenin küçük yatırımcıların kaynaklarına daha hızlı ulaşmasını amaçladığını, ancak soruşturma ve kovuşturmalara konu olan eylemler bakımından adli ve idari süreçlerin devam edeceğini vurguladı.
Kanun çıkarsa ödemeler ekim ayında başlayabilir
Hazırlanan düzenlemenin yasalaşması halinde ödemelerin ekim ayı içinde gerçekleştirilebileceğini değerlendirdiklerini söyleyen Yılmaz, ilgili kurumların teknik hazırlıklarını tamamladığını bildirdi.
Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank, Ziraat Bankası ve İş Bankası'nın süreç için hazırlık yaptığını belirten Yılmaz, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından ödemelerin başlatılabileceğini ifade etti.
Bazı fonlarda yatırımcılara kişi başına 1 milyon liraya kadar ödeme yapılması için yeterli kaynağın bulunamayabileceğine yönelik endişelerin de değerlendirildiğini aktaran Yılmaz, bu durum için iki yöntem üzerinde durulduğunu söyledi. İlk yöntemin geri kazanılan kaynakların ilgili fonlara aktarılması olduğunu belirten Yılmaz, bunun yeterli olmadığı durumlarda ise mevcut kaynakların en düşük tutarlı alacaklardan başlanarak dağıtılmasının gündemde olduğunu kaydetti.
Yılmaz, bu uygulamaların kesin çerçevesinin kanun teklifinin Meclis'te kabul edilmesinin ardından netleşeceğini ifade etti.
Borsa ve sermaye piyasaları için güven mesajı
Fon soruşturmasının sermaye piyasalarının tamamına yönelik bir güvensizlik oluşturmasına karşı çıkan Yılmaz, yatırımcılarla piyasa bozucu faaliyetlerde bulunan kişilerin birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.
Borsa ve sermaye piyasalarının şirketlerin finansmana erişimi, üretim ve ekonomik kalkınma açısından önemli olduğunu belirten Yılmaz, soruşturmada sorumluluğu bulunan kişilerin cezalandırılması gerektiğini, ancak yatırımcıların tamamının şüpheli gibi gösterilmesinin doğru olmayacağını ifade etti.
Fon Koordinasyon Kurulu'nun tasfiye işlemlerinin borsa üzerinde olumsuz etki oluşturmadan yürütülmesi yönünde prensip kararı aldığını belirten Yılmaz, fon piyasalarındaki gelişmelerin borsadaki tüm hareketleri açıklamak için yeterli olmadığını söyledi. Küresel faiz oranları ve güvenlik riskleri gibi farklı etkenlerin de piyasalarda etkili olabildiğine dikkat çekti.
Yılmaz, tasfiye süreçlerinin sermaye piyasalarına zarar vermeyecek şekilde yürütülmesine önem verdiklerini vurgulayarak, sorunlu yapıların sistemden çıkarılmasının uzun vadede piyasaların güvenilirliğini güçlendirmesini beklediklerini kaydetti.
Sorumlulara yönelik denetim ve soruşturmalar sürecek
Yılmaz, fon soruşturmasının yalnızca yatırımcıların zararlarının giderilmesiyle sınırlı olmadığını, sorumluların ortaya çıkarılması için de çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) raporlarının ve Devlet Denetleme Kurulu çalışmalarının sorumlulukların belirlenmesi bakımından yol gösterici olacağını ifade etti.
İlgili kurumların hem idari hem de adli süreçleri sürdürdüğünü belirten Yılmaz, gerekli görülmesi halinde ilave tedbirlerin alınabileceğini söyledi.
Fon Koordinasyon Kurulu'nun tasfiye işlemlerinin borsayı olumsuz etkilememesi, kamu kaynaklarının kullanılmaması ve sorumluların hesap vermesi ilkeleri doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğünü kaydeden Yılmaz, yatırımcıların haklarının korunmasıyla sermaye piyasalarına duyulan güvenin devamının birlikte gözetileceğini ifade etti.
