İzmir’in Çeşme ilçesinde yetiştirilen coğrafi işaretli damla sakızında hasat heyecanı yaşanıyor. Temmuz ayında sakız ağaçlarının gövdelerine açılan çiziklerden sızan damlalar, eylül ayının ortalarında toplanmaya başlanıyor. Ağaçların dibinde kuruyan sakızlar tek tek toplanarak temizleniyor ve gıda, kozmetik ve ilaç sanayisinde kullanılmak üzere hazırlanıyor.
Kilogramı 45 bin ile 50 bin lira arasında değişen damla sakızı, yüksek ekonomik değeriyle dikkat çekiyor. Üreticiler, son yıllarda dikilen yeni ağaçların verime geçmesiyle Çeşme’deki üretimin önemli ölçüde artmasını bekliyor.
Çeşme’de 5 yılda 50 bin sakız ağacı dikildi
Üretici Hasan Ege Tütüncüoğlu, damla sakızının bölgeye özgü değerli bir ürün olduğunu belirterek geçmiş yıllarda sayıları azalan sakız ağaçlarının yeniden çoğaltılması için çalışmalar yürütüldüğünü anlattı.
Tütüncüoğlu, 2020 yılından itibaren kendilerinin ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın çalışmalarıyla Çeşme’de yaklaşık 50 bin sakız ağacının toprakla buluşturulduğunu söyledi.
Çeşme’de yaklaşık bin dönümlük alanda sakız üretimi yapıldığını belirten Tütüncüoğlu, bölgenin turizm açısından değerli olması nedeniyle yeni dikim alanları bulmanın zorlaştığını da ifade etti.
Hasat süreci temmuzdan aralık ayına uzanıyor
Damla sakızı üretimi, haziran ayının sonlarında veya temmuzun ilk haftasında ağaçların gövdelerinin çizilmesiyle başlıyor. Bu çiziklerden yaklaşık 2 ila 2,5 ay boyunca sakız damlıyor. Eylül ayının ortalarında kuruyan damlalar toplanıyor ve ardından temizleme aşamasına geçiliyor.
Evlerde gerçekleştirilen temizlik işlemi yaklaşık 1 ila 1,5 ay sürüyor. Ham sakızların temizlenmesiyle devam eden süreç, aralık ayına kadar uzanabiliyor.
Üretim 2 tona kadar çıkabilir
Çeşme’de mevcut üretimin yaklaşık 100 kilogram seviyesinde olduğunu belirten Tütüncüoğlu, yeni dikilen ağaçların verime geçmesiyle üretimin artacağını kaydetti.
Tütüncüoğlu, “Çok değerli bir ürün. Biz şu anda henüz 100 kilo civarında üretebiliyoruz. Fakat yeni dikilen ağaçlarımız 5 yıl içerisinde damla sakızı vermeye başlayacak. O zaman Çeşme’de yaklaşık 1 buçuk - 2 ton civarında damla sakızı üretiyor olacağız ve ithalatımızın bir kısmını karşılayabileceğiz” dedi.
Üretimin artırılmasıyla Türkiye’nin damla sakızı ihtiyacının bir bölümünün yerli üretimle karşılanması hedefleniyor.
Çeşme damla sakızının coğrafi işareti üreticiler için önemli
Çeşme Sakız Üreticileri Derneği Başkanı ve üretici İbrahim Topal, derneğin 2024 yılının haziran ayında kurulduğunu belirtti. Topal, derneğin kuruluş amaçlarından birinin, daha önce coğrafi işaret tescili alınan Çeşme damla sakızının bilinirliğini artırmak olduğunu ifade etti.
Damla sakızının yetiştiği bölgenin iklim ve toprak özelliklerinin ürün üzerinde etkili olduğunu vurgulayan Topal, denizden esen rüzgârın, güneşin ve toprağın üretimde önemli rol oynadığını söyledi.
Çeşme’de sakız yetiştiriciliğine uygun alanların belirlenmesine yönelik bir tez çalışması yapıldığını aktaran Topal, bölgenin farklı noktalarında ekolojik uygunluk oranlarının değiştiğini kaydetti. Topal’ın paylaştığı bilgilere göre Çiftlikköy’de uygunluk oranı yüzde 80-81 seviyesindeyken Alaçatı’nın bazı bölgelerinde yüzde 78’e, daha ilerideki alanlarda ise yüzde 76’ya kadar düşüyor.
Çeşme’de üretimin geliştirilmesi ve yeni sakız ağaçlarının yetiştirilmesiyle birlikte, coğrafi işaretli ürünün gelecekte daha geniş bir üretim hacmine ulaşması amaçlanıyor.
