Pandemi döneminde müstakil yaşam talebinin artması, deprem endişesi, konut fiyatlarının yükselmesi ve küçük birikimlerle gayrimenkul yatırımı yapma isteği arsa ve tarla satışlarını önemli ölçüde artırmıştı. Ancak değişen yatırım tercihleri ve faizlerin etkisiyle arsa ve tarlaya yönelik ilgi zayıfladı. İstanbul Gayrimenkul Değerleme (İGD) verilerine göre, 2023 yılının ocak-temmuz döneminde 795 bini aşan arsa ve tarla satışları, 2024'te 687 bin, 2025'te ise 720 bin seviyesinde gerçekleşti. Bu yılın aynı döneminde ise satışlar 575 bin 610'a geriledi.
Arsa yatırımı neden popüler olmuştu?
Pandemi sonrasında müstakil yaşam isteğinin güçlenmesi arsa ve tarla talebini artıran başlıca etkenlerden biri oldu. Uzaktan çalışma kültürünün yaygınlaşması ve depremlerin yarattığı endişe de vatandaşların daha düşük yoğunluklu yaşam alanlarına yönelmesinde etkili oldu. Bunun yanı sıra konut fiyatlarının yükselmesi, konut sahibi olmayı zorlaştırırken daha düşük tutarlarla gayrimenkul yatırımı yapmak isteyenler için arsa ve tarlalar alternatif haline geldi.
Arsa ve tarlaya ilgi neden azaldı?
İstanbul Gayrimenkul Değerleme Yönetici Ortağı Dr. Ahmet Büyükduman, arsa ve tarla yatırımlarındaki gerilemenin nedenlerini pandemi etkisinin sona ermesi ve faizlerin daha cazip hale gelmesiyle açıkladı. Büyükduman, pandemi döneminde insanların açık alanda yaşama ve müstakil ev sahibi olma isteğinin arazi yatırımlarını artırdığını belirterek, negatif reel faiz döneminde birikimlerini değerlendirmek isteyenlerin de arsa ve araziye yöneldiğini ifade etti. Büyükduman, pandemi etkisinin sona ermesi ve faizlerin cazip seviyelere gelmesiyle birlikte arsa ve tarla yatırımına yönelik ilginin azaldığını belirtti.
Konut satışları yeniden öne geçti
Arsa ve tarlaların büyük bölümünü oluşturduğu konut dışı gayrimenkul satışları, pandemi sonrasında 2021 yılında hızlı bir yükseliş gösterdi. 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında konut dışı gayrimenkul satışları konut satışlarını geride bıraktı. Konut dışı gayrimenkul satışları 2022'de 1 milyon 748 bine, 2023'te ise 1 milyon 723 bine ulaşarak tarihi seviyeleri gördü. 2025'te konut dışı gayrimenkul satışları yaklaşık 1 milyon 644 bin olurken, konut satışları 1 milyon 760 bini aşarak yeniden ilk sıraya yerleşti. Bu yılın ilk 7 ayında da konut satışları 870 bin 767 olarak gerçekleşti. Aynı dönemde arsa ve tarla satışlarının 575 bin 610 seviyesinde kalması, konut ile arsa ve tarla arasındaki farkın açıldığını gösterdi.
Yeni arsa satış modelleri ortaya çıktı
Arsa ve tarlaya yönelik yoğun talep, gayrimenkul sektöründe farklı satış modellerinin de ortaya çıkmasına neden oldu. Bireysel olarak arsa almanın zorlaşmasıyla bazı firmalar altyapısı hazır ve imarlı arsa satış modellerini geliştirdi. Bazı projelerde ise tüketicilere önce arsa payını, ardından inşaat maliyetini ödeyerek iki aşamada konut sahibi olma imkanı sunuldu. Bu modeller, arsa sahibi olmak veya konut yatırımına daha düşük maliyetle başlamak isteyenler için alternatif oluşturdu.