Yüksek enflasyon nedeniyle vatandaşların günlük harcamalarında daha fazla banknot kullanmak zorunda kalması, bankaların nakit yönetim süreçlerinde yeni sorunlara yol açtığı iddia edildi.
Artan nakit talebi nedeniyle ATM’lerin daha hızlı boşaldığı, bankaların ise para taşıma araçları, güvenlik ekipleri ve operasyon kapasitesini artırmasına rağmen cihazlara zamanında para yetiştirmekte zorlandığı öne sürüldü.
Sektör temsilcilerine göre nakit taşıma, sayım, saklama ve transfer süreçlerindeki maliyetlerin de yükseldiği belirtilirken, mevcut operasyon yükünün bankalar açısından giderek daha zor yönetilebilir hale geldiği ifade ediliyor.
200 TL’nin alım gücü geriledi
Türkiye’de 1 Ocak 2009 tarihinde tedavüle giren 200 TL’lik banknot, piyasaya çıktığı dönemde yüksek bir satın alma gücünü temsil ediyordu. Ancak geçen yıllarda yaşanan enflasyon nedeniyle bu banknotun değerinin önemli ölçüde düştüğü belirtiliyor.
Günümüzde 200 TL’lik banknotun yaklaşık 4 dolar seviyesinde bir değere karşılık geldiği ifade edilirken, vatandaşların market ve temel ihtiyaç alışverişlerinde daha fazla nakit taşımak zorunda kaldığı öne sürülüyor.
Bu durumun işletmeler açısından da ek maliyet oluşturduğu, nakit toplama, sayma ve bankaya ulaştırma süreçlerinin daha fazla zaman ve iş gücü gerektirdiği belirtiliyor.
ATM’lerde banknot değişikliği iddiası
Bankaların artan operasyon yükünü azaltmak için ATM’lerde kullanılan banknot çeşitlerini değiştirdiği iddia edildi.
Geçtiğimiz dönemde bazı bankaların ATM’lerden 10, 20 ve 50 TL’lik banknotları kaldırdığı öne sürülürken, son olarak 100 TL’lik banknotların da bazı cihazlarda kullanılmadığı iddia edildi.
Bu değişiklikle birlikte ATM haznelerinde daha fazla miktarda nakit bulundurabilmek için 200 TL’lik banknotlara ağırlık verildiği ileri sürüldü.
Eski Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şenol Babuşçu da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, bankaların ATM’lerde ağırlıklı olarak 200 TL’lik banknot kullandığını belirterek sektördeki değişime dikkat çekti.
Yeni banknot tartışması yeniden gündemde
ATM’lerde banknot çeşitliliğinin azalmasının ardından ekonomi çevrelerinde daha yüksek kupürlü banknot tartışmaları yeniden gündeme geldi.
Bazı uzmanlar, 500 TL ve 1000 TL’lik yeni banknotların piyasaya sürülmesinin nakit dolaşımını kolaylaştırabileceğini ve bankaların lojistik yükünü azaltabileceğini savunuyor.
Buna karşılık ekonomi yönetiminin yeni banknot basımı konusundaki yaklaşımının, enflasyonla mücadelede psikolojik bir unsur olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
Sektör temsilcileri ise mevcut durumun devam etmesi halinde ATM’lerde nakit erişimi ve bankaların operasyon süreçlerinde daha fazla sorun yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.