Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 29. Geleneksel Tüketici Ödülleri Töreni'nde yaptığı konuşmada, tüketicilerin haklarının korunması ve piyasada adil rekabetin sağlanması amacıyla yürütülen çalışmaları değerlendirdi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nde (TOBB) düzenlenen törende konuşan Bolat, 81 ilde fiyat etiketi ve fahiş fiyat denetimlerinin kesintisiz sürdüğünü belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da törene gönderdiği mesajda, tüketici haklarının korunmasının ve bilinçli tüketim anlayışının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti. Erdoğan, programın özellikle çocukların ve gençlerin hak ve sorumlulukları konusunda bilinçlenmesine katkı sağlayacağına inandığını ifade ederek ödül kazananları tebrik etti.
Reklam denetimlerinde 230 milyon lirayı aşan ceza
Bolat, tüketicinin korunmasının ahilik kültürünün temel değerleri arasında yer aldığını belirterek, haksız kazanç, kalitesiz üretim ve tüketiciyi yanıltan uygulamalarla mücadele ettiklerini söyledi. Ticaretin büyümesi için üretim ve yatırımın artırılması gerektiğini kaydeden Bolat, tüketicilerin kaliteli, sağlıklı ve güvenli ürünlere erişiminin de öncelikleri arasında bulunduğunu dile getirdi.
Dijitalleşme ve yapay zekanın sağladığı imkanların yanı sıra aldatıcı uygulamalara da zemin hazırlayabildiğini belirten Bolat, sosyal medya reklamlarından e-ticarete, abonelik sözleşmelerinden paket turlara kadar çeşitli alanlarda denetimlerin sürdüğünü aktardı.
Reklam Kurulu'nun çalışmalarına ilişkin bilgi veren Bolat, televizyon, radyo, yazılı basın, internet ve sosyal medya reklamlarının incelendiğini bildirdi. Bolat, bu yıl yaklaşık 33 bin dosyanın karara bağlandığını, aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalar nedeniyle 230 milyon liranın üzerinde idari para cezası kesildiğini ve erişim engeli kararları alındığını açıkladı.
Güvensiz ürünlerin oranı yüzde 1'e geriledi
Piyasadaki ürünlerin güvenliğine yönelik denetimlerde sıfır tolerans ilkesiyle hareket ettiklerini vurgulayan Bolat, özellikle çocukların kullandığı oyuncak, kırtasiye, ayakkabı, tekstil ve kozmetik ürünlerinin kontrol edildiğini söyledi.
Bakanlığın çalışmaları sonucunda 2011'de yüzde 32 civarında olan güvensiz ürün oranının yüzde 1 seviyesine düşürüldüğünü belirten Bolat, güvenli olmadığı tespit edilen ürünlerin toplatıldığını ve Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi üzerinden kamuoyuna duyurulduğunu kaydetti.
Haziran 2023'ten itibaren yürütülen fiyat denetimlerine de değinen Bolat, tüketicilerin mağduriyet yaşamaması için ülke genelinde kontrollerin devam ettiğini belirterek, söz konusu dönemde toplam 8,8 milyar liralık idari para cezası uygulandığını bildirdi.
Tüketici hakem heyetleri 690 bin dosyayı sonuçlandırdı
Tüketici uyuşmazlıklarının mahkemelere taşınmadan çözüme kavuşturulmasında hakem heyetlerinin önemli görev üstlendiğini ifade eden Bolat, bu yılın ilk dokuz ayında 690 bin dosyanın sonuçlandırıldığını açıkladı. Bolat, karara bağlanan uyuşmazlıkların toplam parasal değerinin 13,8 milyar liraya ulaştığını, geçen yıl aynı tutarın 12,4 milyar lira olduğunu belirtti.
Yenilenmiş elektronik ürün uygulaması hakkında da bilgi veren Bolat, cep telefonu, tablet, bilgisayar ve akıllı saat gibi cihazların yetkili merkezlerde yenilenerek garantili biçimde yeniden satışa sunulduğunu aktardı. Bakanlık tarafından yetkilendirilen 29 merkezde bugüne kadar 1,8 milyon elektronik ürünün ekonomiye kazandırıldığını söyledi.
Restoranlarda zorunlu servis ve kuver ücreti yasaklandı
Bolat, tüketicilerin fiyatlar konusunda önceden bilgi sahibi olmasını sağlamak amacıyla Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde düzenlemeler yapıldığını hatırlattı. Bu kapsamda lokanta, kafe ve restoranlarda fiyat listelerinin giriş kapılarında ve masalarda görünür biçimde bulundurulmasının zorunlu hale getirildiğini belirtti.
Restoranlarda haksız şekilde alınan servis, kuver ve masa ücreti gibi zorunlu ödemelerin yasaklandığını ifade eden Bolat, doğrudan satışlarda cayma ve iade sürelerinin uzatıldığını da kaydetti. Açıkta satılan gıdaların tartımında ambalaj ağırlığının düşülmesinin zorunlu hale getirildiğini belirten Bolat, yasa dışı bahis ve kumar sitelerinin reklamlarına yönelik yasak ve cezaların da artırıldığını söyledi.
Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürü Avni Dilber ise tüketicilerin korunması için çalışmaların sürdüğünü, denetimlerde tespit edilen mevzuata aykırı durumlara gerekli müdahalelerin yapıldığını ifade etti.
Tüketici ödülleri sahiplerini buldu
Tören kapsamında bilimsel çalışma, yazılı basın, radyo-televizyon programı, bilinçli tüketici, tüketici özel ve tüketici memnuniyetini ilke edinen firma kategorilerinde ödüller verildi. Gazeteciler, akademisyenler, firmalar ve tüketicilerin ödüllendirildiği programda, bilinçli tüketici temalı ortaokullar arası resim yarışmasında dereceye giren öğrencilere de ödülleri takdim edildi.
