Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ve farklı üniversitelerden araştırmacıların yürüttüğü uluslararası çalışma, sigara tütünündeki mikroplastik kirliliğini ortaya koydu. Arnavutluk’tan İngiltere’ye kadar 18 ülkeden toplanan 88 farklı sigara çeşidinin incelendiği araştırmada, örneklerin 83’ünde mikroplastik bulundu. Analizlerde toplam 988 plastik parçacığı sayılırken, bir gram tütünde ortalama 7,2 parçacık tespit edildi.
İnceleme doğrudan tütün üzerinde yapıldı
Daha önce sigara ve plastik kirliliği ilişkisi ağırlıklı olarak filtreler üzerinden değerlendirilirken bu araştırmada doğrudan tütünün içeriği incelendi. Mikroskop ve ileri analiz tekniklerinden yararlanılan çalışma, çevre kirliliği alanındaki Environmental Pollution dergisinde yayımlandı.
Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, incelenen 88 sigara çeşidinin 83’ünde mikroplastik tespit edildiğini belirterek bulguların tütünün de plastik kirliliğinden etkilendiğini gösterdiğini ifade etti.
En yaygın plastik türleri belirlendi
Araştırmada sigara tütününde ambalaj, tekstil ve çeşitli günlük tüketim ürünlerinde kullanılan plastik türleri tespit edildi. Bulgulara göre parçacıkların yüzde 37,3’ünü polietilen, yüzde 23,6’sını polipropilen ve yüzde 22,6’sını PET/polyester oluşturdu.
Daha düşük miktarlarda ise naylon, polikarbonat, akrilik, pleksiglas (PMMA) ve PVC bulundu.
Türkiye gram başına 19 parçacıkla ikinci sırada
Araştırmada ülkeler arasındaki mikroplastik miktarları da karşılaştırıldı. Bosna-Hersek, bir gram tütünde 30 parçacıkla ilk sırada yer alırken Türkiye’de gram başına 19 parçacık tespit edildi. Türkiye’yi Finlandiya, Karadağ, İsveç ve Letonya izledi.
Gündoğdu, tütünün kurutulması ve taşınması sırasında plastik malzemelerle temas etmesinin kirliliğe neden olabileceğini değerlendirdi. Kurutma brandaları ve taşıma çuvallarında kullanılan PVC ve polipropilen gibi malzemelerin parçalanarak tütüne karışabileceğini belirtti.
Plastiklerin yanması sağlık açısından risk oluşturabilir
Prof. Dr. Gündoğdu, sigaranın yanan ucunda sıcaklığın 600 ila 900 santigrat dereceye ulaşabildiğini, bu koşullarda tütünün içindeki plastiklerin parçalanarak zararlı kimyasallar açığa çıkarabileceğini söyledi.
Gündoğdu, sigara içenlerin tütünün yanmasıyla ortaya çıkan maddelere de maruz kalabileceğine dikkat çekerek sigaranın bırakılmasının veya tüketimin azaltılmasının önemini vurguladı. Ayrıca üretim aşamasında plastik bulaşmasını önlemeye yönelik tedbirler alınması gerektiğini ifade etti.
