Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve günlük araç kiralama sektörüne yeni kurallar getirecek yönetmelikte sona gelindi. Yakın zamanda yürürlüğe girmesi beklenen düzenleme ile sektörde faaliyet gösterecek şirketler için mesleki yeterlilik ve yetki belgesi zorunlu olacak.
Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Başkanı Özarslan A. Tangün, yeni yönetmeliğin sektörde uzun süredir beklenen standartlaşmayı sağlayacağını belirterek, düzenlemenin hem hizmet kalitesini artıracağını hem de tüketici mağduriyetlerini azaltacağını ifade etti.
Ana işi araç kiralama olmayan işletmeler sektörden çıkacak
Yönetmeliğin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, araç kiralamayı ana faaliyet alanı olarak yürütmeyen işletmeleri kapsıyor.
TOKKDER Başkanı Tangün, yeni dönemde faaliyet gösterecek işletmelerin iş kolunun araç kiralama veya benzeri bir alan olması gerektiğini belirterek, "Manavda, bakkalda, berberde araç kiralama yapmak artık tarih olacak." dedi.
Tangün, özellikle yaz aylarında market gibi farklı işletmelerin sınırlı sayıda araçla kiralama hizmeti verdiğini hatırlatarak, yeni yönetmelikle bu uygulamaların tamamen sona ereceğini söyledi.
Yeni sistem kapsamında araç kiralama şirketlerinin mesleki yeterlilik belgesi alması, yetki belgesine sahip olması ve Bakanlığın belirlediği standartlara uygun şekilde faaliyet göstermesi gerekecek.
Araç yaşı ve filo büyüklüğüne yeni kriterler
Yılın başında kamuoyunun görüşüne açılan taslak yönetmelikte teknik kriterler de yer aldı. Bu kriterlerin yeni düzenlemede de korunması bekleniyor.
Taslağa göre, 5 yaşını aşan veya 100 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiralamaya sunulamayacak. Ayrıca şirketlerin en az 10 araçlık filoya sahip olması ve bu araçların en az 5'inin şirket mülkiyetinde bulunması şartı aranacak.
TOKKDER Başkanı Tangün, resmi kayıtlarda yaklaşık 1.500-2.000 kısa dönem araç kiralama şirketi bulunduğunu, ticaret odası kayıtlarında ise bu sayının 15-16 bine ulaştığını belirterek, bu farkın ana faaliyet konusu araç kiralama olmayan işletmelerden kaynaklandığını söyledi. Tangün, yeni yönetmelikle "çürük elmaların" sektörden ayıklanacağını ve güvenilirliğin artacağını vurguladı.
Öte yandan araç kiralamaya aracılık eden dijital platformlara da çeşitli yükümlülükler getirilecek.
Sektörün mali yapısı güçlendi, ikinci el belirsizliği arttı
TOKKDER verilerine göre uzun dönem araç kiralama sektörünün finansal yapısı son yıllarda önemli ölçüde güçlendi. Konsolide öz kaynak oranı yüzde 49'a, kaldıraç oranı ise 1'e 2 seviyesine ulaştı.
Bununla birlikte bilanço ve risk yönetimini doğru yapamayan bazı şirketlerin yeniden yapılandırma veya kayyum süreçlerine girebildiği belirtilirken, bunun sektör genelini kapsayan bir kriz olmadığı ifade edildi.
Dernek ayrıca Avrupa'daki emisyon politikalarının otomotiv pazarını etkilediğine dikkat çekti. Elektrikli modeller Avrupa pazarına yönlendirilirken, içten yanmalı araçların Türkiye'ye daha uygun fiyatlarla gelmesinin sıfır ve ikinci el araç fiyatlarını baskıladığı kaydedildi. Bu nedenle kiralama şirketlerinin ikinci el değer tahminlerini artık aylık yerine iki haftada bir güncellediği aktarıldı.
Filo 405 bin aracı aştı
TOKKDER verilerine göre araç kiralama sektörü büyümesini sürdürüyor.
2026'nın ikinci çeyreği itibarıyla günlük kiralama filosu 167 bin 997 araca, operasyonel kiralama filosu ise 237 bin 743 araca ulaştı. Böylece sektörün toplam araç filosu 405 bin sınırını aştı.
Sektör, yılın ilk altı ayında 96 bin 519 yeni araç satın alırken yaklaşık 90 milyar lira vergi ödedi. Aynı dönemde günlük araç kiralama sektöründe 2,2 milyon kontrat imzalandı ve toplam 18,7 milyon kiralama günü gerçekleştirildi.