Ankara, önümüzdeki haftalarda dünya siyasetinin ve diplomasisinin merkezlerinden biri haline gelecek. Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün (NATO) 36. Liderler Zirvesi için hazırlıklar hız kazanırken, başta ABD Başkanı Donald Trump olmak üzere 32 müttefik ülkenin lideri Türkiye’nin başkentinde bir araya gelecek. Zirveye ayrıca çok sayıda bakan, üst düzey diplomat, uluslararası kuruluş temsilcisi ve yabancı basın mensubu katılacak. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un medya temsilcileriyle gerçekleştirdiği bilgilendirme toplantısında zirvenin gündemine ilişkin önemli detaylar paylaşıldı. Açıklamalarda, Türkiye’nin NATO içindeki konumunun son yıllarda önemli ölçüde değiştiğine ve Ankara Zirvesi’nin ittifakın geleceği açısından kritik kararların alınacağı bir platform olacağına dikkat çekildi.
Türkiye ikinci kez NATO zirvesine ev sahipliği yapacak
Türkiye, NATO’ya 1952 yılında katılarak ittifakın önemli üyelerinden biri haline geldi. Bu yıl NATO üyeliğinin 75. yılını geride bırakmaya hazırlanan Türkiye, liderler zirvesine ikinci kez ev sahipliği yapacak. İlk NATO Liderler Zirvesi 2004 yılında İstanbul’da düzenlenmişti. Aradan geçen 22 yılın ardından bu kez ev sahipliği görevi Ankara tarafından üstlenilecek. Uzmanlar, bu durumun Türkiye’nin ittifak içerisindeki ağırlığının ve diplomatik etkisinin arttığının önemli göstergelerinden biri olduğunu değerlendiriyor.
Türkiye’nin NATO’daki rolü değişiyor
Soğuk Savaş döneminde NATO’nun güney kanadındaki bir "cephe ülkesi" olarak görülen Türkiye, bugün ittifakın güvenlik stratejisinde çok daha merkezi bir konuma sahip. Karadeniz, Orta Doğu, Kafkasya ve Doğu Akdeniz gibi kritik bölgelerin kesişim noktasında bulunan Türkiye, yalnızca askeri kapasitesiyle değil, diplomatik girişimleri ve kriz yönetimindeki rolüyle de ön plana çıkıyor. Özellikle son yıllarda Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki çatışmalar ve enerji güvenliği gibi konularda üstlendiği arabuluculuk ve denge politikaları nedeniyle Türkiye’nin NATO içindeki stratejik önemi daha da arttı.
Zirvenin en önemli gündemi: Savunma harcamaları
Ankara Zirvesi’nin öne çıkan başlıklarının başında NATO üyelerinin savunma harcamaları yer alacak. Lahey Zirvesi’nde kabul edilen yeni hedef doğrultusunda üye ülkelerin gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ini güvenlik ve savunma alanlarına ayırması öngörülüyor.
Bu hedefin;
- Yüzde 3,5’lik kısmı doğrudan askeri harcamalara,
- Yüzde 1,5’lik kısmı ise savunma altyapısı, güvenlik teknolojileri ve NATO ile bağlantılı diğer yatırımlara ayrılacak.
Türkiye’nin de bu hedeflere 2030 yılı sonuna kadar ulaşması planlanıyor. Zirvede müttefiklerin bu konudaki yol haritaları ayrıntılı şekilde değerlendirilecek.
NATO 3.0 dönemi tartışılacak
Ankara Zirvesi’nde öne çıkacak bir diğer kavram ise "NATO 3.0" olacak.
Uzmanlar NATO’nun tarihini üç farklı döneme ayırıyor:
- NATO 1.0: Soğuk Savaş dönemi
- NATO 2.0: Soğuk Savaş sonrası dönem
- NATO 3.0: Günümüzün çok kutuplu ve yüksek riskli güvenlik ortamı
Yeni dönemde ittifakın yalnızca askeri caydırıcılığa değil, siber güvenlikten yapay zekâya, enerji arz güvenliğinden kritik altyapıların korunmasına kadar geniş bir alana odaklanması bekleniyor.
Ayrıca yük paylaşımının daha dengeli olması, Avrupa ülkelerinin savunma kapasitelerini artırması ve NATO’nun yeni tehditlere karşı daha hızlı hareket edebilmesi de bu dönüşümün temel unsurları arasında gösteriliyor.
Türkiye’nin savunma sanayisi ön plana çıkacak
Ankara Zirvesi’nde Türkiye’nin yerli ve milli savunma sanayisindeki gelişmelerinin de dikkat çekmesi bekleniyor. Son yıllarda insansız hava araçları, hava savunma sistemleri, elektronik harp teknolojileri ve deniz platformları alanlarında önemli projelere imza atan Türkiye, NATO içinde savunma üretim kapasitesini artıran ülkeler arasında yer alıyor. Uzmanlara göre Ankara Zirvesi, Türkiye’nin savunma teknolojilerindeki ilerlemesini müttefik ülkelere daha güçlü şekilde anlatabilmesi açısından da önemli bir fırsat sunacak.
Ankara’da olağanüstü güvenlik önlemleri alınacak
Dünyanın en büyük savunma ittifakının liderlerini ağırlayacak Ankara’da güvenlik hazırlıkları da üst seviyeye çıkarıldı.
Yetkililerin verdiği bilgilere göre zirve süresince yaklaşık 56 bin güvenlik personeli görev yapacak. Başkent genelinde geniş çaplı güvenlik tedbirleri uygulanacak.
Zirveye;
- 32 NATO üyesi ülkenin lideri,
- Yaklaşık 100 bakan,
- Binlerce yabancı heyet üyesi,
- 3 bine yakın uluslararası gazeteci
katılacak.
Bu nedenle Ankara’da ulaşım, güvenlik ve lojistik alanlarında kapsamlı hazırlıklar yürütülüyor.
Zirveden çıkacak kararlar yakından takip edilecek
Uzmanlar, Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi'nin yalnızca ittifak ülkeleri açısından değil, küresel güvenlik dengeleri bakımından da kritik sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Savunma harcamaları, NATO’nun yeni stratejik konsepti, Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler, enerji güvenliği ve yeni nesil tehditlere karşı alınacak önlemler gibi başlıkların zirvede kapsamlı şekilde ele alınması bekleniyor. Ankara’da yapılacak toplantının, NATO’nun önümüzdeki yıllardaki güvenlik politikalarına yön vermesi ve Türkiye’nin ittifak içindeki diplomatik ağırlığını daha da artırması açısından tarihi bir dönüm noktası olabileceği değerlendiriliyor.