Türkiye'de tarım arazileri sanayiye açıldı
Eylül 2025 verilerine göre Türkiye’de gıda enflasyonu yüzde 6,06’ya yükselmişken, Almanya’da bu oran yalnızca yüzde 2,59’da kaldı. Bu fark, Türk Lirası’nın değer kaybı, ithal girdilere bağımlılık ve yüksek üretim maliyetlerinden kaynaklanıyor. Örneğin, Türkiye’de 1 kg dana kıyma 600 TL’yi aşarken, Almanya’da yarım kilosu yaklaşık 178 TL civarında. İklim değişikliği de etkili; 2025 yazında kuraklık nedeniyle sebze üretimi yüzde 18,59 azaldı ve domatesin kilosu 50 TL’yi geçti. Tarım arazilerinin sanayiye açılması ve gençlerin tarımdan uzaklaşması ise tarımdaki arzı daraltıyor, zincir marketler ile aracıların yüksek kâr marjı ise fiyatları daha da şişiriyor.
Türkiye'de fiyatlar nasıl Almanya seviyesine inebilir?
Almanya’da ise verimli tarım politikaları, düşük KDV oranları fiyatları dengede tutuyor. Böylece Almanlar gıda ürünleri çok daha ucuza alabiliyorlar. Peki, Türkiye gıda fiyatlarını Almanya seviyesine indirmek için ne yapmalı? İlk olarak, TL’nin istikrarı için sıkı para politikaları uygulanmalı. İkinci adım, gübre ve mazot gibi tarımsal girdilerde sübvansiyonların artırılması. Üçüncüsü, tarım arazilerinin korunması ve ekilebilir alanların genişletilmesi. Dördüncüsü, genç çiftçilere eğitim ve kredi desteğiyle sektöre kazandırılması. Beşincisi, kooperatif modelleriyle aracı zincirinin kısaltılması ve üretici-tüketici arasındaki doğrudan bağlantının kurulması. Altıncısı, sulama sistemleri ve sera yatırımlarıyla iklim risklerine karşı direncin artırılması. Son olarak, temel gıdada KDV’nin Almanya’daki gibi yüzde 7’ye düşürülmesi. Ekonomistler, bu adımların 2-3 yılda gıda enflasyonunu tek haneye indirebileceğini belirtiyor. Aksi halde, temel gıda lüks haline gelme riski taşıyor. Hükümetin üretim odaklı reformlarla Almanya modelini örnek alması, aile bütçelerini rahatlatmanın anahtarı olabilir.