Ege Bölgesi’nde artan sismik hareketlilik, İzmir’in sanayi üssü Aliağa’yı yeniden gündemin merkezine taşıdı. Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde 10 Ağustos’ta başlayan ve günlerce süren depremlerin ardından bu kez İzmir’in kuzey aksında yer alan Aliağa ilçesinde art arda yaşanan sarsıntılar endişeye neden oldu. Son 5 gün içerisinde bölgede meydana gelen ve sayıları 10’a yaklaşan depremler, yer bilimcileri harekete geçirdi. Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Güzelhisar Fayı’na ilişkin çarpıcı uyarılarda bulundu.
Sanayi devlerinin altındaki sismik tehlike büyüyor
Petrokimya tesisleri, demir-çelik fabrikaları ve stratejik sanayi kuruluşlarına ev sahipliği yapan Aliağa, yer altındaki ciddi bir deprem riskiyle karşı karşıya. Prof. Dr. Hasan Sözbilir, ilçede hareketlilik gösteren Güzelhisar Fayı’nın yaklaşık 25 kilometre uzunluğunda olduğunu ve tek parça halinde kırılması halinde 6,7 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip olduğunu belirtti.
Yaz aylarında fay üzerinde kapsamlı saha çalışmaları yaptıklarını ifade eden Sözbilir, elde edilen bilimsel verilerin mevcut deprem haritalarındaki bilgilerden çok daha ciddi bir tabloyu ortaya koyduğunu söyledi.
Hendek çalışması ezber bozdu: Fayın sınıfı değişti
Güzelhisar Fayı üzerinde yürütülen paleosismolojik hendek çalışmalarıyla fayın karakteri net şekilde ortaya konuldu. Daha önce “potansiyel aktif fay” olarak tanımlanan fay hattının, yapılan bilimsel incelemeler ve son günlerdeki deprem fırtınasıyla birlikte “diri fay” sınıfına yükseltildiği açıklandı.
Prof. Dr. Sözbilir, “Yaptığımız incelemeler ve şu an meydana gelen depremler, bu fayın daha üst bir sınıfa ait olduğunu bize gösterdi. Yani burasının bir diri fay olduğu kesinleşti” dedi.
Yıkıcı deprem takvimi işliyor: Sonuncusu Roma döneminde yaşandı
Bilimsel verilere göre Güzelhisar Fayı, son 10 bin yıl içinde üç büyük ve yıkıcı deprem üretti. Fayın son büyük kırılmasının Milattan Sonra 105 yılı civarında yaşandığı belirlendi.
Bu verinin, fayın yaklaşık 2 bin yıldır sessizliğini koruduğunu ve ciddi bir enerji biriktirdiğini gösterdiğini vurgulayan Sözbilir, “Yıkıcı deprem anlamında yaklaşık 2 bin yıldır uyuyan bir fayla karşı karşıyayız. Bu uzun sessizlik, tehlike potansiyelinin yüksek olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Küçük sarsıntılar büyük bir kırılmanın habercisi olabilir mi?
Bölge halkının en çok merak ettiği “Bu küçük depremler büyük bir depremin habercisi mi?” sorusuna da yanıt veren Prof. Dr. Sözbilir, temkinli konuştu.
Şu anki depremlerin küçük ölçekli olduğunu belirten Sözbilir, bunların öncü deprem olma ihtimalinin tamamen dışlanamayacağını ancak kesin bir yargıya varmak için erken olduğunu söyledi. Depremlerin fayın orta segmentlerinde yoğunlaştığını belirten Sözbilir, bölgenin AFAD ve üniversiteler tarafından 7 gün 24 saat izleme altında tutulduğunu aktardı.
Aliağa için kritik uyarı: Önlemler gecikmeden alınmalı
Olası bir kırılma durumunda özellikle Aliağa’nın lokal ölçekte ciddi hasar alabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Hasan Sözbilir, sanayi tesisleri ve yerleşim alanlarının risk analizlerine göre güçlendirme ve hazırlık çalışmalarını hızlandırması gerektiğini belirtti. Uzmanlara göre Güzelhisar Fayı’ndaki hareketlilik, İzmir’in kuzey aksı için deprem gerçeğini bir kez daha hatırlatıyor.
