Bilim dünyasında “ACTIVE” adıyla bilinen çalışma, bilişsel eğitimlerin beyin sağlığı üzerindeki etkisini uzun vadede inceleyen en kapsamlı araştırmalardan biri olarak dikkat çekti.
ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (National Institutes of Health) destekli çalışmanın sonuçları, Alzheimer’s & Dementia dergisinde yayımlandı. Araştırmada özellikle “işlem hızı eğitimi” alan bireylerde demans riskinin zamanla belirgin şekilde azaldığı tespit edildi.
20 yıl süren kapsamlı takip
1998-1999 yıllarında 2 bin 802 katılımcıyla başlatılan çalışma kapsamında bireyler; hafıza, muhakeme ve işlem hızı eğitimi alan gruplara ayrıldı. Ayrıca hiçbir eğitim almayan bir kontrol grubu da oluşturuldu. 2019 yılına kadar devam eden süreçte 2 bin 21 kişinin verileri analiz edildi.
Elde edilen bulgulara göre, işlem hızı eğitimi alan ve düzenli olarak tekrar seanslarına katılan bireylerde demans riskinin yaklaşık yüzde 25 daha düşük olduğu belirlendi. Buna karşın hafıza ve muhakeme eğitimlerinin aynı etkiyi göstermediği görüldü.
Beyni aktif tutan eğitim modeli
Uzmanlar, bu yöntemin başarısını beynin sürekli uyarılmasıyla açıklıyor. Özellikle görsel bilgiyi hızlı algılama ve dikkat bölme becerilerini geliştiren bu eğitim, klasik ezber yöntemlerinden farklı olarak bireyin bilişsel kapasitesini aktif tutuyor.
Johns Hopkins Üniversitesi’nden Marilyn Albert, bu tür eğitimlerin bireyin performansına göre kendini uyarlayarak “beyni sürekli çalıştıran bir sistem” sunduğunu ifade ediyor.
Demans küresel bir tehdit
Günümüzde demans, özellikle ileri yaş grubunda hızla artan önemli bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor. Alzheimer hastalığı ise bu vakaların büyük bölümünü oluşturuyor ve sağlık sistemleri üzerinde ciddi bir yük yaratıyor.
Araştırmayı yürüten isimlerden George Rebok ise bilişsel egzersizlerin tek başına yeterli olmadığını vurgulayarak, düzenli fiziksel aktivite ve kalp sağlığını destekleyen yaşam alışkanlıklarıyla birlikte uygulanması gerektiğini belirtiyor.
Uzmanlardan yaşam tarzı uyarısı
Uzmanlara göre, demansın başlangıcını geciktirmek bile bireylerin yaşam kalitesini artırırken, toplum genelinde sağlık maliyetlerini azaltmada önemli bir rol oynuyor. Bu nedenle zihinsel egzersizlerin günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi öneriliyor.