ABD’de yürütülen büyük ölçekli bir araştırmada, hamilelik döneminde kullanılan bazı yaygın ilaçların özellikle birlikte kullanılması durumunda çocuklarda otizm spektrum bozukluğu riskini artırabileceği belirlendi. Uzmanlar, bulguların kesin bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığını ancak dikkat çekici bir uyarı niteliği taşıdığını vurguladı.
Milyonlarca doğum verisi incelendi
Araştırma, Nebraska Üniversitesi Tıp Merkezi öncülüğünde gerçekleştirildi. Çalışmada, 2014–2023 yılları arasındaki doğumların yaklaşık üçte birini kapsayan Epic Cosmos veri tabanından elde edilen 6,14 milyon anne-çocuk sağlık kaydı analiz edildi.
İncelemede, özellikle vücudun kolesterol üretim sürecini etkileyen bazı ilaçların kullanımının, çocuklarda daha yüksek otizm spektrum bozukluğu oranlarıyla ilişkili olduğu tespit edildi.
Risk, ilaç sayısıyla birlikte artıyor
Araştırma sonuçlarına göre, bu tür ilaçları hamilelikte kullanan kadınlarda çocukta otizm riski yaklaşık 1,5 kat daha yüksek görüldü.
Birden fazla ilacın birlikte kullanıldığı durumlarda riskin daha da arttığı, dört veya daha fazla ilaç kullanımında ise bu oranın 2 katın üzerine çıktığı ifade edildi. Ayrıca otizm tanısı alan çocukların yaklaşık yüzde 15’inin doğum öncesi dönemde bu ilaçlara maruz kaldığı belirtildi.
Uzmanlardan “nedensellik yok” uyarısı
Araştırmacılar, elde edilen verilerin doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi göstermediğini ancak güçlü bir ilişki sinyali sunduğunu ifade etti.
Çalışmada yer alan Karoly Mirnics, söz konusu ilaçların yetişkinler için güvenli olabileceğini ancak hamilelik döneminde kullanımın mutlaka dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“İlaçlar kendi başına bırakılmamalı” uyarısı
Uzmanlar, bulguların hamile kadınların kullandıkları ilaçları kendi kendilerine bırakmaları gerektiği anlamına gelmediğini özellikle vurguladı. Tedavi süreçlerinin mutlaka doktor kontrolünde yeniden planlanması gerektiği ifade edildi.
Araştırmada ayrıca, bu ilaçların fetal dönemde beyin gelişiminde kritik rol oynayan biyolojik süreçleri etkileyebileceği ihtimaline dikkat çekildi.