Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) temmuz ayına ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı. Buna göre cari işlemler hesabında küçük çaplı fazla oluşurken, hizmet gelirleri dış dengedeki görünümü destekledi. Temmuz ayında ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 5 milyar 579 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Hizmet gelirleri 8,2 milyar doları aştı
Yıllıklandırılmış verilere göre temmuz ayında cari açık yaklaşık 40,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 77,2 milyar dolar olurken, hizmetler dengesi 63,5 milyar dolar fazla verdi.
Birincil gelir dengesi 25,2 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık verdi.
Temmuz ayında hizmetler dengesinden kaynaklanan net giriş 8 milyar 228 milyon dolar oldu. Bu tutarın 2 milyar 893 milyon doları taşımacılık, 5 milyar 968 milyon doları ise seyahat gelirlerinden oluştu.
Doğrudan yatırımlarda 1,1 milyar dolarlık giriş
Temmuz ayında yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye yaptığı doğrudan yatırımlar 1 milyar 154 milyon dolar arttı. Türkiye'deki yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları ise 640 milyon dolar yükseldi.
Böylece doğrudan yatırımlar kaynaklı net çıkış 514 milyon dolar olarak kaydedildi.
Gayrimenkul yatırımlarında ise yurt içi yerleşikler yurt dışında 169 milyon dolarlık alım gerçekleştirirken, yabancı yatırımcıların Türkiye'deki net gayrimenkul alımı 322 milyon dolar oldu.
Portföy yatırımlarında 5,8 milyar dolarlık net giriş
Portföy yatırımları temmuz ayında 5 milyar 841 milyon dolarlık net giriş sağladı.
Yurt dışı yerleşikler hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 1 milyar 969 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında ise 2 milyar 368 milyon dolar net alım gerçekleştirdi.
Yurt dışındaki tahvil ihraçlarında da bankaların ihraçlarına 914 milyon dolar, Genel Hükümet ihraçlarına 1 milyar 710 milyon dolar net alış geldi. Diğer sektörlerin ihraçlarında ise 172 milyon dolarlık net satış görüldü.
Kredilerde bankalar ve şirketler net kullanım yaptı
Temmuz ayında yurt dışından kredi kullanımında bankalar 1 milyar 713 milyon dolar, diğer sektörler ise 1 milyar 998 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi.
Genel Hükümet ise aynı dönemde 130 milyon dolarlık net geri ödeme yaptı.
Diğer yatırımlar kapsamında yurt dışı bankaların Türkiye'deki mevduatlarında da artış görüldü. Türk lirası cinsinden mevduatlar 74 milyon dolar, yabancı para mevduatları ise 1 milyar 605 milyon dolar arttı. Böylece toplam net artış 1 milyar 679 milyon dolar oldu.
Resmi rezervlerde 14,2 milyar dolarlık artış
Temmuz ayında resmi rezervlerde 14 milyar 252 milyon dolarlık net artış gerçekleşti.
Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında net portföy yatırımları 6 milyar dolar, krediler 50,9 milyar dolar ve ticari krediler 400 milyon dolarlık katkı sağladı.
Finansal türevler 5,1 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 300 milyon dolar, net efektif ve mevduatlar ise 22,5 milyar dolar negatif yönlü etki oluşturdu. Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezervlerindeki azalış 31,5 milyar dolar oldu.
Bolat: Cari dengeyi ihracat destekleyecek
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, temmuz ayı verilerine ilişkin değerlendirmesinde cari işlemler hesabının 36 milyon dolar fazla verdiğine dikkat çekti.
Bolat, yıllıklandırılmış cari açığın 40,7 milyar dolar olduğunu, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabının ise 27,8 milyar dolar fazla verdiğini belirtti.
Yıllıklandırılmış hizmet ihracatının temmuz itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 artarak 124,7 milyar dolara ulaştığını aktaran Bolat, seyahat gelirlerinin 60,3 milyar dolar, taşımacılık gelirlerinin ise 43,7 milyar dolar seviyesine çıktığını bildirdi.
Cari açığın milli gelire oranında düşüş hedefleniyor
Bolat, jeopolitik gelişmelerin fiyatlarda oynaklığı artırmasının cari açık açısından yukarı yönlü riskleri beraberinde getirdiğini ifade etti. Buna rağmen ihracattaki güçlü görünümün yılın kalan bölümünde cari dengeye katkı sağlamasının beklendiğini söyledi.
Orta Vadeli Program kapsamında cari açığın 2026'da 47,5 milyar dolar ve milli gelirin yüzde 2,6'sı seviyesinde olması öngörülüyor. Cari açığın 2027'de 38,5 milyar dolara ve GSYH'nin yüzde 1,9'una gerilemesi, sonraki yıllarda ise oranın 2028'de yüzde 1,8'e, 2029'da yüzde 1,6'ya düşürülmesi hedefleniyor.
İhracatta 2029 hedefi 316 milyar dolar
Bolat, OVP kapsamında ihracatın 2029'da 316 milyar dolara, turizm gelirlerinin ise 78,5 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.
Mal ihracatında gelecek yıl 292 milyar dolara ulaşmayı hedeflediklerini ifade eden Bolat, 2029'da mal ve hizmet ihracatının toplamını 450 milyar dolara yükseltmek istediklerini kaydetti.
Bakanlık olarak ihracat destekleri, ticaret diplomasisi, yeni pazarlar ve ürün çeşitlendirmesi üzerinden çalışmaların sürdürüldüğünü belirten Bolat, ihracattaki kazanımların kalıcı hale getirilmesini ve dış ticaret dengesinin cari dengeye sürdürülebilir katkı sunmasını öncelikli hedefler arasında gösterdi.