Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Londra’ya gerçekleştirdiği iki günlük ziyaretin ilk gününde Türkiye ile İngiltere arasında Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi imzalandı. Belgeye Fidan ile İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper imza attı. Söz konusu anlaşma, iki ülke arasındaki mevcut stratejik ortaklığın daha da güçlendirilmesini ve işbirliği alanlarının genişletilmesini amaçlıyor. İmza töreninin ardından yapılan ortak açıklamada, Türkiye ve İngiltere’nin NATO müttefiki olarak çok çeşitli küresel meselelerde ortak bakış açısına sahip olduğuna dikkat çekildi.
Tarihi dostluk ve güçlü işbirliği vurgusu
Ortak açıklamada, imzalanan belgenin iki ülke arasında diyaloğu ve işbirliğini güçlendirecek sağlam bir temel oluşturduğu ifade edildi. Metinde, “tarihi bir dostluğa, mükemmel düzeyde ikili ilişkilere sahip, Orta Doğu’nun güvenlik ve istikrarına yönelik güçlü iradeleri bulunan iki ülke” vurgusu yapıldı. NATO’nun caydırıcılık ve savunma rolünün Avrupa-Atlantik güvenliği açısından önemine de dikkat çekildi.
Ekonomik ilişkilerde yeni hedef: Serbest ticaret anlaşması
Belgede ayrıca, iki ülke arasında müzakereleri süren Serbest Ticaret Anlaşması’nın güncellenmesine yönelik irade yeniden teyit edildi. Amaç, ikili ticaret hacmini artırmak ve yatırım ortamını güçlendirmek olarak açıklandı. İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, yaptığı açıklamada Türkiye’nin küresel güvenlik açısından “vazgeçilmez bir ortak” olduğunu belirtti. Cooper ayrıca NATO müttefikliği çerçevesinde ekonomik bağların güçlendirilmesi konusunda mutabakata varıldığını söyledi.
Savunma sanayisinde kritik işbirliği
Türkiye ile İngiltere arasındaki ilişkiler son dönemde özellikle savunma sanayii alanında hız kazandı. Türkiye’nin İngiltere ile 20 adet Eurofighter savaş uçağı alımına ilişkin anlaşma imzalaması, bu sürecin en önemli adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. Eurofighter programı İngiltere, Almanya, İspanya ve İtalya’nın ortak üretimi olarak bilinirken, Türkiye’nin ayrıca Katar ve Umman’dan da ek uçak alımıyla filosunu genişletmeyi planladığı belirtiliyor.
Londra ve Ankara hattında yoğun diplomasi
İki ülke arasındaki temaslar yalnızca dışişleri bakanlıklarıyla sınırlı değil. Son dönemde savunma ve ticaret bakanlıkları düzeyinde de yoğun görüşmeler gerçekleştirildi. Türkiye, Brexit sonrası İngiltere ile 2020’de imzalanan geçici serbest ticaret anlaşmasının daha kapsamlı bir yapıya dönüştürülmesini hedefliyor. Mart ayında tamamlanan dördüncü tur müzakereler, bu sürecin ilerlediğini gösteriyor.
NATO ve küresel gündem de masada
Fidan’ın Londra temaslarında NATO Zirvesi hazırlıkları, Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki gelişmeler de ele alındı. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik ve seyrüsefer serbestisi konusunun da görüşmelerde gündeme geldiği belirtildi. Türkiye, uluslararası deniz yollarında serbest geçişin korunmasını savunurken, diplomatik çözüm ve diyalog çağrılarını sürdürüyor.
SAFE programı ve AB dışı NATO işbirliği
Türkiye ve İngiltere’nin Avrupa Birliği’nin savunma finansman programı SAFE’e yaptıkları başvuruların reddedilmesi de Londra temaslarında değerlendirilen başlıklar arasında yer aldı. İki ülke, AB üyesi olmamalarına rağmen NATO çerçevesinde benzer stratejik pozisyonlar paylaşıyor. Türkiye ile İngiltere arasında imzalanan Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi’nin, hem ekonomik hem de savunma alanında ilişkileri yeni bir seviyeye taşıması bekleniyor.