Ateşkes süreci ve diplomatik belirsizlik
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği saldırılarla başlayan çatışmalar, 8 Nisan’da ilan edilen iki haftalık ateşkesle durdurulmuştu. Ancak ateşkesin geleceğine ilişkin belirsizlik sürüyor. İran ile ABD arasında geçici ateşkesin süresinin 22 Nisan’da dolacağı belirtiliyor. Bu süreçte tarafların yeni bir anlaşmaya varıp varamayacağı netlik kazanmış değil. Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması planlanan ikinci tur görüşmelere ilişkin hazırlıklar devam ediyor. Ancak İran ve ABD heyetlerinin katılımı henüz kesinleşmedi. Görüşmeler için güvenlik önlemleri artırılırken, diplomatik temasların sürdüğü ifade ediliyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in henüz Washington’dan ayrılmadığı bildirildi.
Karşılıklı suçlamalar ve Hürmüz gerilimi
ABD ve İran, son dönemde karşılıklı olarak ateşkes ihlali suçlamalarında bulundu. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), 27 gemiye geri dönmeleri yönünde uyarı yapıldığını açıkladı. Ayrıca İran bayraklı bir gemiye el konulduğu bilgisi paylaşıldı. İran ise bu müdahaleyi “korsanlık” olarak nitelendirdi ve ateşkes ihlali olduğunu savundu. İran, Hürmüz Boğazı’nda da zaman zaman abluka uygulayarak bölgedeki enerji akışını etkiliyor. Boğazda yaşanan gerilim, küresel petrol fiyatlarında artışa neden oldu. ABD ise İran’ın saldırılarla ateşkesi ihlal ettiğini öne sürdü. İran tarafı ise ABD’nin limanlara yönelik ablukasını sürdürmesi halinde Hürmüz’ü kapalı tutacağını açıkladı.
Diplomatik süreçte belirsizlik sürüyor
ABD ve İran arasında olası ikinci tur görüşmelere ilişkin net bir karar alınmış değil. İran Dışişleri Bakanlığı, şu aşamada resmi bir katılım planı olmadığını duyurdu. ABD tarafında ise heyetin kısa süre içinde yola çıkabileceği belirtiliyor. Görüşmelere ABD adına özel temsilci Steve Witkoff ve bazı üst düzey isimlerin katılması bekleniyor. İran tarafı ise müzakerelere katılım için şartların oluşmadığını savunuyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, baskı altında müzakere kabul etmeyeceklerini söyledi. Buna rağmen Pakistan’da diplomatik hazırlıkların sürdüğü ve tarafların bir araya getirilmesi için girişimlerin devam ettiği ifade ediliyor. Görüşmelerin gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu ancak kesinlik taşımadığı belirtiliyor.