Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü kapsamında yayımladığı yedinci raporunda, Nisan 2025 – Nisan 2026 döneminde basın özgürlüğüne yönelik ihlalleri detaylı şekilde ele aldı. Raporda, gazetecilere yönelik baskıların “münferit olaylar değil, kurumsallaşmış bir yapı” haline geldiği ifade edildi. Rapora göre Türkiye, basın özgürlüğü sıralamasında 180 ülke arasında 163. sıraya geriledi. TGS, özellikle Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesi kapsamında yürütülen süreçlerin gazeteciler üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu vurguladı. Söz konusu düzenleme nedeniyle haber üretiminin dahi “riskli bir faaliyet” haline geldiği ifade edildi.
“Halkı yanıltıcı bilgi” maddesi tartışma yarattı
Raporda en çok dikkat çeken başlıklardan biri, kamuoyunda “Sansür Yasası” olarak anılan TCK 217/A maddesi oldu.
Bu kapsamda:
- 88 gazeteci hakkında 118 soruşturma açıldı
- 29 gazeteci gözaltına alındı
- 6 gazeteci tutuklandı
- Çok sayıda gazeteci hakkında adli kontrol uygulandı
TGS, bu durumun gazetecilerin haber yapma özgürlüğünü doğrudan etkilediğini belirtti.
Ceza ve gözaltı süreçleri dikkat çekti
Raporda yer alan verilere göre:
- En az 14 gazeteci cezaevinde bulunuyor
- Son bir yılda 67 gözaltı işlemi gerçekleşti
- Bazı gazeteciler hakkında ev hapsi ve yurtdışı çıkış yasağı getirildi
- Çok sayıda dava halen devam ediyor
TGS, bu tablonun ifade özgürlüğü açısından ciddi bir gerilemeye işaret ettiğini savundu.
“Kurumsallaşmış baskı” vurgusu
Raporda en dikkat çekici değerlendirmelerden biri de “kurumsallaşmış baskı rejimi” ifadesi oldu. TGS, basın özgürlüğüne yönelik müdahalelerin sadece bireysel değil, sistematik hale geldiğini öne sürdü. Gazetecilerin düşük ücret, işsizlik ve örgütsüzlük sorunlarıyla birlikte baskı altında mesleklerini sürdürmeye çalıştığı belirtildi. TGS raporunu, gazetecilere yönelik çağrıyla sonlandırdı. Açıklamada, basın özgürlüğünün demokratik toplumların temel unsuru olduğu vurgulanarak gazetecilere sendikalı olma ve örgütlü mücadele çağrısı yapıldı.