TBMM Genel Kurulu'nda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin önemli düzenlemeler içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenlemeyle çocukların adli süreçteki durumuna ilişkin önemli değişiklikler yapılırken, çocukların kesici ve delici alet taşımasına da yasak getirildi.
Çocuklar için "adli süreçteki çocuk" düzenlemesi
TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplandı. Gündem dışı konuşmalar, milletvekillerine verilen 1'er dakikalık sözler, grup başkanvekillerinin ülke gündemine ilişkin değerlendirmeleri ve siyasi partilerin sunduğu önergelerin görüşülmesinin ardından çocuklara ilişkin kanun teklifinin görüşmelerine geçildi.
Görüşmelerin tamamlanmasının ardından teklif kabul edilerek kanunlaştı. Düzenlemeyle Çocuk Koruma Kanunu'nda yer alan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi, "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirilecek.
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getirilecek. Sosyal inceleme yapılmaması halinde bu durumun gerekçesi iddianamede veya mahkeme kararında belirtilecek.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla durum Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.
Çocukların cezalandırılmasına ilişkin yeni düzenlemeler
Yeni kanunla, adli süreçteki çocuklar hakkında yapılan yargılama sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanabilecek.
Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbirlerin gereklerine aykırı hareket eden anne, baba veya sorumlu kişiler hakkında da yaptırım uygulanacak. İhlalin niteliği ve ağırlığına göre çocuk hakimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi verilebilecek.
Çocuklardan sorumlu kişilerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle yapılan şikayetlerde ise 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnası da yeniden düzenlendi. Buna göre, suçun işlendiği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında tekerrür hükümleri uygulanmayacak.
Ateşli silahların dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde saklanması nedeniyle silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine yol açan kişiye de, fiilin daha ağır bir suçu oluşturmaması halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.
Çocukların bıçak ve kesici alet taşıması yasaklandı
Kanunla 18 yaşından küçük çocukların kesici, delici, bıçak ve benzeri aletleri satın alması veya taşıması da yasaklandı.
Yasağa uymayanlara 5 bin lira, bıçak veya benzeri aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Kabahatin işlendiğini öğrenmesine rağmen durumu yetkili makamlara bildirmeyen işletici veya sorumlu kişiye de 5 bin lira idari para cezası verilecek.
Kabahate konu olan veya suçun işlenmesiyle elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek. Düzenleme internet ve mesafeli satışlar için de geçerli olacak.
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında ise çocuğun üstün yararı gözetilerek koruyucu, destekleyici ve yönlendirici tedbirlerin uygulanması amacıyla çocuk hakiminden tedbir talep edilecek.
Çocuklar için acil korunma süreci yeniden düzenlendi
Kanunla, sağlık kuruluşlarına akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılığı ya da davranışsal bağımlılık nedeniyle getirilen çocuklara ilişkin acil korunma süreci de yeniden düzenlendi.
İlgili uzman hekimin çocuğun tedaviye ihtiyaç duyduğunu tespit etmesi halinde, 24 saat içinde acil korunma kararı alınması amacıyla rapor hazırlanacak. Sağlık kurumu da raporun düzenlendiği tarihten itibaren en geç 24 saat içinde çocuk hakimine başvuracak.
Başvurunun ardından en geç 48 saat içinde, ilgili dal uzman hekiminin de yer aldığı 3 uzman hekimden oluşan resmi sağlık kurulunun raporu mahkemeye sunulacak. Hakim, başvuru ve sağlık kurulu raporunu değerlendirerek en geç 48 saat içinde karar verecek.
Hakim, çocuğun üstün yararını gözeterek çocuğun bulunduğu yerin gizli tutulmasına ve gerektiğinde kişisel ilişkinin kurulmasına veya sınırlandırılmasına da karar verebilecek.
Bazı çocuklar cezasına cezaevinde başlayacak
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, çocukların hapis cezalarının infazına ilişkin de yeni bir düzenleme getirildi.
Buna göre bazı durumlarda çocuklar cezalarının infazına doğrudan çocuk eğitimevinde değil, cezaevinde başlayacak. Çocuğun iyi halli olduğunun değerlendirilmesi halinde eğitimevine ayrılması mümkün olacak.
Terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar kapsam dışında tutuldu.
Öte yandan toplam 3 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen çocuklar ile taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilecek.
Kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından TBMM Genel Kurulu'nda şehit ve gazi ailelerinin haklarına ilişkin kanun teklifinin tümü üzerindeki görüşmelere geçildi.