TikTok ve benzeri platformlarda yayılan “benimle hazırlan”, “okul sonrası rutin” ve cilt bakım videoları, son yıllarda özellikle çocuk ve ergen kullanıcılar arasında hızla yaygınlaşıyor. Bu içeriklerde, kimi zaman 8–10 yaşındaki çocuklar bile serum, tonik, nemlendirici ve makyaj ürünlerinden oluşan çok aşamalı rutinlerini paylaşıyor. Ellie-May isimli 13 yaşındaki bir içerik üreticisinin 10 yaşındayken çekilen videosu, bu trendin çarpıcı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Videoda Ellie-May, cilt bakım ürünlerini tek tek uygularken “Bu toniği çok, çok seviyorum” ve “Ne kadar parlak oldu” gibi ifadelerle süreci anlatıyor. Ailesinin de dahil olduğu bu içerik üretim süreci, kısa sürede sosyal medyada yüz binlerce takipçiye ulaşmış ve önemli bir gelir modeline dönüşmüş durumda.
Milyon sterlinlik sektör ve çocuklara yönelen pazar
Sosyal medya üzerinden büyüyen cilt bakım trendi, milyarlarca sterlinlik bir kozmetik pazarının da hedef kitlesini genişletmiş durumda. Bubble, Drunk Elephant ve P. Louise gibi markaların ürünleri, genç influencer’lar tarafından sıkça tanıtılıyor. İngiltere merkezli Pai adlı cilt bakım markasının 9–12 yaş arası 1500 çocuk üzerinde yaptığı araştırmaya göre, çocukların yaklaşık yarısı haftalık olarak birden fazla cilt bakım ürünü kullanıyor. Katılımcıların önemli bir bölümü bu ürünleri “cilt sorunlarını düzeltmek” amacıyla kullandığını belirtiyor.
“Kozmetikoreksiya” tanımı gündemde
İtalya’daki Milano Üniversitesi’nden dermatolog Prof. Giovanni Damiani, bazı genç hastalarda gözlemlediği aşırı cilt bakım davranışlarını “kozmetikoreksiya” olarak tanımlıyor. Damiani’nin 55 çocuk ve ergen üzerinde yaptığı gözlemlerde, 8–14 yaş aralığındaki bireylerin günde çok sayıda ürün kullandığı, sosyal medyada cilt bakım içeriklerini uzun süre takip ettiği ve dış görünüş kaygısının belirgin şekilde arttığı tespit edildi. Damiani, bu durumun “kusursuz cilt” algısının takıntıya dönüşmesiyle karakterize olduğunu belirtiyor.
Sağlık uzmanları uyarıyor: Çocuk cildi için uygun değil
NHS danışmanı ve dermatolog Dr. Jean Ayer, çocuklarda yaşlanma karşıtı ürün kullanımının artmasına dikkat çekerek bu ürünlerin çoğunun yetişkin cildi için tasarlandığını vurguluyor. Ayer, retinol gibi güçlü içeriklerin çocuklarda cilt bariyerine zarar verebileceğini ve “retinol yanığı”, kontakt dermatit ve egzama benzeri reaksiyonlara yol açabileceğini belirtiyor. Ayrıca bazı vakalarda genç yaşta saç çizgisinde incelme ve cilt hassasiyetinde artış gözlemlendiğini ifade ediyor.
Sosyal medya etkisi: “Gerçeklik algısı bozuluyor”
University College London’dan toplumsal cinsiyet ve eğitim sosyolojisi profesörü Jessica Ringrose, sosyal medyanın çocukların güzellik algısını doğrudan şekillendirdiğini söylüyor. Ringrose’a göre çocuklar, filtreler ve dijital içerikler nedeniyle “kusursuz görünüm”ün gerçek olduğunu düşünüyor ve buna ulaşamadıklarında başarısızlık hissi geliştirebiliyor. Psikolog Alberto Stefana ise bu durumun özsaygıyı olumsuz etkilediğini belirterek, çocukların beğeni ve yorumlara bağlı bir değer algısı geliştirdiğini ifade ediyor.
Yeni tartışma: Eğlence mi, yönlendirme mi?
Uzmanlara göre cilt bakım içerikleri bir yandan eğlenceli bir sosyal medya trendi gibi görünse de, diğer yandan çocukların görünüş üzerinden erken yaşta baskı hissetmesine neden olabiliyor. TikTok ise gençleri korumaya yönelik önlemler aldığını ve 18 yaş altına hedefli reklamları yasakladığını açıklarken, eleştiriler platformların içerik denetimi ve marka iş birlikleri üzerinde yoğunlaşıyor.
Sonuç: Erken yaşta estetik kaygı riski
Araştırmacılar ve sağlık uzmanları, çocukların giderek daha erken yaşta “kusursuz cilt” hedefiyle ürün kullanımına yönelmesinin uzun vadede hem fiziksel hem psikolojik etkiler doğurabileceği konusunda uyarıyor. Uzmanlara göre bu eğilim kontrol altına alınmazsa, çocukluk döneminin doğal