Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satılacağı yönündeki iddialar uluslararası kamuoyunda yankı uyandırdı. Tartışmalar sürerken Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, iddialara ilişkin yaptığı ilk açıklamada konunun hassasiyetine dikkat çekti ve Türkiye ile görüşmelerin devam ettiğini söyledi. Açıklama, Ankara ile Washington arasında yeniden gündeme gelen F-35 görüşmeleriyle birlikte değerlendiriliyor.
Kremlin'den dikkat çeken değerlendirme
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, S-400 sistemlerine ilişkin iddialarla ilgili yaptığı açıklamada, meselenin son derece hassas olduğunu belirtti. Rusya ile Türkiye arasında bu konuda temasların bulunduğunu ifade eden Peskov, iki ülkenin iletişimini sürdürdüğünü dile getirdi. Ancak olası bir satış ya da devir sürecine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Böylece Moskova, iddiaların ortaya atılmasının ardından ilk kez resmi açıklama yapmış oldu.
Satış iddiası gündem oldu
S-400 sistemlerinin bir Körfez ülkesine devredileceğine yönelik iddia, son günlerde Ankara kulislerinde en çok konuşulan başlıklardan biri haline geldi. Konuyla ilgili resmi makamlar tarafından doğrulayıcı bir açıklama yapılmazken, iddialar savunma ve diplomasi çevrelerinde yakından takip ediliyor. Olası bir satışın hem Türkiye-Rusya hem de Türkiye-ABD ilişkilerine etkileri tartışılıyor. Sürece ilişkin yeni açıklamaların önümüzdeki günlerde gelmesi bekleniyor.
Erdoğan'dan merak uyandıran mesaj
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Zirvesi'nin ardından düzenlediği basın toplantısında S-400 sistemleriyle ilgili yöneltilen soruya ayrıntıya girmeden "Bizi izlemeye devam edin." yanıtını verdi. Erdoğan ayrıca ABD Başkanı Donald Trump'ın F-35 programına ilişkin olumlu mesajlar verdiğini belirterek, teslimat sürecine dair iyimser bir tablo çizdi. Ancak ABD tarafı henüz bu konuda kesinleşmiş bir karar açıklamadı. Taraflar arasındaki görüşmelerin sürmesi bekleniyor.
S-400 krizi nasıl başladı?
Türkiye, hava savunma ihtiyacını karşılamak amacıyla 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın aldı. Bu adımın ardından ABD, CAATSA yaptırımlarını devreye sokarak Türkiye'yi F-35 savaş uçağı programından çıkardı. Washington, Rus yapımı sistemlerin F-35 teknolojisi açısından güvenlik riski oluşturduğunu savunurken, Ankara ise alımın tamamen ulusal güvenlik gerekçeleriyle gerçekleştirildiğini vurguladı. S-400 konusu iki ülke arasındaki en önemli anlaşmazlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
F-35 sürecinde gözler yeni gelişmelerde
ABD mevzuatına göre Türkiye'nin yeniden F-35 programına dahil olabilmesi için S-400 sistemlerine ilişkin bazı şartların yerine getirilmesi gerekiyor. Bu nedenle S-400'lerin geleceğine yönelik her iddia, F-35 süreciyle birlikte değerlendiriliyor. Son dönemde iki ülke arasında savunma alanındaki temasların hız kazanması, olası yeni adımlara ilişkin beklentileri artırmış durumda. Önümüzdeki süreçte Ankara, Washington ve Moskova'dan gelecek açıklamaların sürecin yönünü belirlemesi bekleniyor.