İzmir’in Urla ilçesinin kırsal Barbaros Mahallesi, 2016 yılından bu yana düzenlenen ve renkli bostan korkuluklarının sergilendiği Oyuk Festivali ile yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktası haline geldi. “En İyi Turizm Köyleri” listesine girmesinin ardından uluslararası alanda da tanınırlığı artan mahalle, yaz-kış ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor.
700 yıllık geçmiş, yeniden canlanan bir köy
Barbaros Mahallesi Muhtarı Barbaros Ersan, mahallenin yaklaşık 700 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu belirtti. 1970’li yılların ikinci yarısında bir turizm şirketi aracılığıyla köye ilk kez yabancı turistlerin getirildiğini anlatan Ersan, o dönemde folklor gösterileri ve el işi satışlarının köy ekonomisine katkı sağladığını söyledi. Ancak 1998 yılında her şey dahil sistemine geçilmesiyle bu kültürel hareketliliğin sona erdiğini ifade etti.
Mahallenin 2016’ya kadar durgun bir dönem yaşadığını belirten Ersan, Oyuk Festivali ile köyün yeniden canlandığını vurguladı. İlk festivalin 6 bin kişinin katılımıyla gerçekleştirildiğini söyleyen Ersan, şu bilgileri paylaştı:
“Festival tamamen imece usulüyle yapılıyor. Kuruluş amacımız tarımı canlandırmak, köyü tanıtmak, köylünün kazanmasını sağlamak ve göçü tersine çevirmekti. Atölyelerde oyuklar yaptık. Herkes evinin ya da sokağının önüne bir oyuk koydu. 2016’da 400 civarında oyuk yaptık, köyün nüfusu da 416’ydı. Köy halkı kadar oyuk ürettik. Oyuklar her yıl yenileniyor.”
“Urla’ya bir turizm köyü yakıştı”
UNESCO sürecine 2021 yılında başvurduklarını anlatan Barbaros Ersan, 2024’te yapılan başvurunun ardından köyün 17 Ekim 2025’te tescilli turizm köyü ilan edildiğini belirtti. Ersan, “Köyümüz tanınıyordu ama popüler değildi. Bu unvanla birlikte ziyaretçi sayısı arttı, yabancı turistler de gelmeye başladı. Urla’ya bir turizm köyü yakıştı” dedi.
Sanat ve kadın emeği ön planda
Mahallede el sanatları atölyesi bulunan Arzu Kutluay, Barbaros’un sanatla iç içe bir yaşam sunduğunu söyledi. Kutluay, “İşletmelerin büyük bölümü kadınlara ait. Festival zamanları çok kalabalık ve eğlenceli geçiyor. Açık hava sineması, kadınlar korosu, ritim atölyeleri gibi etkinliklerimiz var. Her şey imeceyle yapılıyor” diye konuştu.
Mahallenin yerlilerinden esnaf Süleyman Yıldız ise festival sonrası köyde büyük bir hareketlilik yaşandığını ifade etti. 2017 yılında kahvehanesini yemekhaneye çevirdiklerini anlatan Yıldız, “Turizme döndükten sonra köyümüz çok canlandı. Turizm köyü seçilmemizle birlikte ziyaretçi sayısı daha da arttı” dedi.