31 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararla, İzmir'in Menemen ilçesine bağlı Kır Mahallesi'nde bulunan 1207 ada 27 parselin bir bölümünün 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tesciline karar verildi.
Karar, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından yapılan incelemeler sonucunda alındı.
Kaçak kazılar tarihi dokuya zarar verdi
Kurulun daha önce bölgede gerçekleştirdiği incelemelerde, alanda kaçak kazı ve yağma faaliyetlerine ait izlere rastlandığı belirtildi. Özellikle dikdörtgen formlu kaya oyma mezarın kaçak kazılar nedeniyle ciddi şekilde tahrip edildiği tespit edildi.
Hazırlanan raporlarda, zarar gören mezarların iç kısımlarının yağmur sularıyla dolduğu ve tarihi yapının olumsuz etkilendiği bilgisine de yer verildi.
Faaliyetler izne tabi olacak
1. derece arkeolojik sit statüsüyle birlikte bölgede izinsiz kazı, inşaat ve benzeri faaliyetler yasaklanmış oldu. Alan, kültürel mirasın korunmasına yönelik en yüksek koruma statülerinden biri kapsamına alındı.
Kurul kararında, Kır Mahallesi sınırları içerisinde yer alan söz konusu alanın, ekli 1/2000 ölçekli harita üzerinde gösterildiği şekliyle tescil edildiği ve hazırlanan tescil fişinin uygun bulunduğu ifade edildi.
Kararla birlikte Menemen'deki tarihi kaya oyma mezarlar ve arkeolojik kalıntılar yasal güvence altına alınırken, bölgenin korunması ve gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor. Yetkililer, kaçak kazı ve definecilik faaliyetlerine karşı denetimlerin artırılacağını belirtiyor.
Uzmanlar ise arkeolojik sit alanlarının korunmasının, hem bölgenin tarihsel geçmişinin ortaya çıkarılması hem de kültürel mirasın sürdürülebilir şekilde yaşatılması açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.