Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) komisyon süreçleri tamamlanan ve yasama olgunluğuna ulaşan kapsamlı düzenlemeler, yeni haftada Genel Kurul gündeminin en kritik başlıklarını oluşturuyor. Haftalık mesaisine 30 Haziran Salı günü başlayacak olan Meclis, hem Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) yapısına ilişkin reform niteliğindeki teklifleri hem de kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen geniş kapsamlı adalet düzenlemelerini görüşmeye açacak.
TSK düzenlemeleri: Personel yapısında köklü değişiklikler
TBMM Genel Kurulu’na sevk edilen askeri kanun teklifinin ilk başlıkları, TSK personel sisteminde önemli yapısal değişiklikler içeriyor. Düzenleme, özellikle muvazzaf subaylık ve personel istihdamında daha sıkı kurallar öngörüyor.
Ordudan ayrılan subaylara yeniden giriş yasağı
Yeni düzenlemeye göre, Askeralma Kanunu kapsamında er veya erbaş olarak görev yapanlar hariç olmak üzere, TSK’den kendi isteğiyle, emeklilikle ya da idari kararla ayrılan subayların, istisnai durumlar dışında yeniden muvazzaf olarak orduya kabul edilmesi tamamen engellenecek. Düzenleme ile personel planlamasında istikrarın artırılması hedefleniyor.
Askeri sağlık sistemi ve hekimlere yönelik yeni yükümlülükler
Askeri eğitim kapsamında devlet hesabına okutulan tıp ve diş hekimliği öğrencilerini kapsayan düzenleme de dikkat çekiyor. Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı adına yetiştirilen askeri hekimler, zorunlu hizmet sürelerini tamamlamadan görevden ayrılmaları halinde ağır yaptırımlarla karşılaşacak.
Bu kapsamda, yükümlülük süresini tamamlamadan ordudan ayrılan veya çıkarılan personelin, belirlenen süre boyunca sivil alanda hekimlik veya diş hekimliği yapması da yasaklanacak.
Sözleşmeli erlere kamuya geçiş imkânı
Düzenleme ile en az 7 yıl görev yapan sözleşmeli erbaş ve erlere, kamuya geçişte yeni bir sistem getiriliyor. Başarı kriterlerini sağlayan personel; infaz koruma memurluğu, bekçilik, orman muhafaza memurluğu, zabıta, itfaiye eri ve destek hizmetleri gibi kadrolara atanabilecek.
Ayrıca uzman erbaşlığa geçişte yalnızca hizmet süresi değil, sağlık değerlendirmesi, fiziki yeterlilik ve yazılı/mülakat sınavları da zorunlu hale getiriliyor. Böylece liyakat temelli bir sistem hedefleniyor.
12. yargı paketi: adalet sisteminde kapsamlı revizyon
Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemindeki bir diğer kritik başlık ise 12. Yargı Paketi oldu. Düzenleme, hem idari yargı hem de ceza hukuku alanında geniş değişiklikler içeriyor.
Danıştay ve idari yargıda yapısal düzenlemeler
Danıştay’da daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin geçici düzenlemenin süresi 4 yıl daha uzatılıyor. Böylece yüksek yargıda mevcut işleyişin korunması hedefleniyor.
İdare mahkemelerinde tek hakimle görülebilecek dava kapsamı genişletilirken, parasal sınırlar da artırılıyor. Bu sayede dava süreçlerinin hızlandırılması amaçlanıyor.
Bilirkişilik sistemine disipliner müdahale
Yeni düzenleme, bilirkişilik kurumundaki suistimalleri önlemeye yönelik hükümler de içeriyor. Uzmanlık gerektirmeyen konularda bilirkişiye başvurulması halinde sorumlu hâkim ve savcılara uyarma cezası verilmesi öngörülüyor.
İşkence ve kötü muamele suçlarında cezaya sıkılaştırma
İnsan hakları odaklı düzenlemeler kapsamında, işkence ve kötü muamele suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve ceza erteleme gibi uygulamalar tamamen kaldırılıyor. Bu suçlarda hiçbir şekilde ceza indirimi uygulanamayacak.
Faiz hesaplamalarında yeni sistem
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine dayalı yeni bir faiz hesaplama modeli getiriliyor. Sözleşmede açık oran bulunmayan durumlarda, reeskont oranının %80’i esas alınarak yıllık faiz hesaplanacak.
Yargıtay süreçlerinde yeni itiraz mekanizması
Yargıtay Ceza Daireleri kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına, belirli şartlar altında 3 ay içinde Ceza Genel Kurulu’na itiraz hakkı tanınıyor. Ayrıca duruşmalar arasındaki süre en fazla 3 ay ile sınırlandırılıyor.
Hesap kiralama ve dolandırıcılık suçlarına yeni yaklaşım
“IBAN mağdurları” olarak bilinen hesap paylaşımı vakalarına ilişkin yeni düzenleme ile belirli şartlar altında ceza indirimi uygulanabilecek. Şüphelinin, mağdurun zararını tamamen karşılaması halinde cezaların yarı oranında indirilmesi mümkün olacak.
Meclis’te komisyon çalışmaları da sürüyor
Yasama faaliyetlerinin yanı sıra Meclis’te denetim mekanizmaları da aktif şekilde çalışacak. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullarda yaşanan asayiş olayları ile çocukların dijital risklere karşı korunmasına yönelik Meclis Araştırma Komisyonu ilk toplantısını gerçekleştirecek.
Ayrıca Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Oluşan Karma Alt Komisyon da önündeki dosyaları karara bağlamak üzere toplanacak.