KKB tarafından oluşturulan Findeks Kredi Notu, bireylerin bankacılık sistemindeki finansal davranışlarını ve risk seviyesini yansıtan bir puanlama modeli olarak kullanılıyor. Findeks’in resmî tanımına göre kredi notu hesaplanırken şu unsurlar dikkate alınıyor:
Ödeme alışkanlıkları: Kredi kartı ve kredilerin zamanında ödenmesi en belirleyici faktör.
Mevcut borç durumu: Açık krediler ve borç/limit oranı.
Kredi kullanım yoğunluğu ve sürekliliği: Kredili ürünlerin düzenli kullanımı.
Yeni kredi başvuruları: Sık başvuru, risk göstergesi olarak değerlendiriliyor.
KKB sisteminde zamanında ödeme, kredi notunu yükselten en kritik unsur olarak öne çıkıyor.
“Erken ödeme kredi notunu düşürür” kuralı var mı?
Findeks veya KKB’nin yayımladığı resmî dokümanlarda, “kredi kartı borcunu ekstre tarihinden önce kapatan kişinin kredi notu düşer” şeklinde tanımlanmış bir kural bulunmuyor.
Yani erken ödeme, tek başına kredi notunu otomatik olarak düşüren bir işlem olarak tanımlanmıyor.
Tartışmanın kaynağı ne?
Bankacılık ve finans çevrelerinde dile getirilen değerlendirmeler, kredi notu sisteminin kullanım görünürlüğü ile ilgili bir noktaya dayanıyor.
Kredi kartı borcunun ekstreye hiç yansımadan kapatılması durumunda:
Sistem, kartın o ay kullanılmadığını varsayabiliyor.
Bu da kredi geçmişinde daha düşük finansal aktivite olarak görünebiliyor.
Kredi notu doğrudan düşmese bile, notun yükselme potansiyeli sınırlı kalabiliyor.
Bankalar, kredi değerlendirmelerinde yalnızca borcun sıfır olmasına değil; düzenli kullanım ve düzenli ödeme geçmişinin görünür olmasına da bakıyor.
Bankalar ne bekliyor?
Kredi ve limit artışı değerlendirmelerinde bankalar için önemli olan unsurlar şunlar:
Kredili ürünlerin aktif kullanılması
Ekstreye yansıyan borcun zamanında ve tam ödenmesi
Borç/limit oranının makul seviyede tutulması
Uzun vadeye yayılan istikrarlı ödeme geçmişi
Bu nedenle, kredi kartı borcunun ekstreye yansıdıktan sonra tamamen kapatılması, finansal geçmişin sistemde daha net görünmesini sağlayabiliyor.
Kredi notu düşer mi?
Resmî çerçeveye göre:
Erken ödeme kredi notunu doğrudan düşürmez.
Ancak borcun hiç raporlanmaması, kredi kullanım geçmişini zayıf gösterebilir.
Kredi notunu yükselten asıl unsur, zaman içinde kayıt altına alınan düzenli ödeme alışkanlığıdır.
Kısacası, kredi notu sisteminde “borcu erken kapattın, ceza aldın” şeklinde bir uygulama yok; ancak kredi geçmişinin görünürlüğü, bankaların risk değerlendirmesinde belirleyici olmaya devam ediyor.