Christopher Nolan’ın vizyona girdiği ilk hafta sonunda 264,1 milyon dolarlık küresel hasılata ulaşan “The Odyssey” filmi, yalnızca Homeros’un destanını değil, büyük ozanın kimliği ve yaşadığı yerle ilgili tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.
Yaklaşık 3 bin yıl önce kaleme aldığı eserlerle Batı edebiyatının temel taşlarından biri kabul edilen Homeros’un, Batı Anadolu’da ve geçmişte Smyrna olarak anılan İzmir’de yaşamış olabileceği görüşü yeniden tartışılmaya başlandı.
Bu görüşü destekleyen en önemli arkeolojik bulgulardan biri ise İzmir’in Menderes ilçesinde bulunan Klaros Antik Alanı’ndan çıkarılan Homeros heykeli oldu.
Homeros heykeli Klaros’ta bulundu
Antik dünyanın üç önemli Apollon kehanet merkezinden biri olan Klaros’ta gerçekleştirilen önceki dönem kazılarda ortaya çıkarılan Homeros heykelinin, MÖ 2. yüzyıla tarihlendiği belirtiliyor.
Anıtsal özellik taşıyan eser, günümüzde İzmir Kültür Sanat Fabrikası’nda Troya Savaşı temalı özel bir bölümde sergileniyor.
Heykel, Homeros’un farklı merkezlerde bulunan yalnızca baş veya büst şeklindeki tasvirlerinden ayrılarak, bütünsel bir portre heykel olmasıyla öne çıkıyor.
Apollon Tapınağı heykelleriyle benzerlik taşıyor
Klaros Antik Alanı Kazısı Başkanı Doç. Dr. Onur Zunal, Homeros heykelinin İzmir ve İonia dünyasıyla ilişkisi açısından önemli bir arkeolojik veri olduğunu belirtti.
Zunal, eserin stilistik özelliklerinin Klaros’taki Apollon Klarios Tapınağı’nda bulunan Apollon, Artemis ve Leto kült heykelleriyle benzerlik taşıdığını ifade etti.
Bu benzerliğin, eserlerin aynı heykeltıraşlık atölyesinde üretilmiş olabileceği ihtimalini güçlendirdiğini belirten Zunal, şöyle konuştu:
“Klaros’ta geçmiş dönem kazılarında bulunan eseri, Homeros’un diğer merkezlerde bilinen portrelerinden ayıran en önemli özellik, bütünsel bir portre heykel olmasıdır. Stilistik açıdan Apollon Klarios Tapınağı’nda bulunan Apollon, Artemis ve Leto kült heykelleriyle benzerlik taşıması, bu eserlerin aynı atölyede yapılmış olabileceğini düşündürüyor.”
Doç. Dr. Onur Zunal, Klaros’taki Homeros heykelinin yalnızca sanatsal özellikleriyle değil, bölgedeki diğer arkeolojik ve epigrafik verilerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Zunal, “Klaros’taki Homeros heykeli, alanda elde edilen diğer arkeolojik ve epigrafik verilerle birlikte, büyük ozanın İzmir ve İonia dünyasıyla bağını ortaya koyan en önemli bulgular arasında yer alıyor.” dedi.
Klaros’ta Homeros’un izleri görülebiliyor
Son iki yıldır Saya Holding ana sponsorluğunda sürdürülen Klaros Antik Alanı Kazıları kapsamında arkeolojik çalışmalar devam ediyor.
Ziyaretçiler, Klaros arkeopark alanında Homeros heykelinin birebir özelliklerini taşıyan bir mulajını da görebiliyor.
Homeros’un İzmir’de yaşayıp yaşamadığı kesin olarak kanıtlanmış olmasa da Klaros’taki buluntular, büyük ozanın Batı Anadolu kültür dünyasıyla olan bağını ortaya koyan önemli arkeolojik göstergeler arasında değerlendiriliyor.