Kiralık konut piyasasında yüksek kira bedellerinin yanı sıra ev sahiplerinin peşin ödeme talepleri de artıyor. Birçok kiracıdan iki veya üç aylık depozitonun yanı sıra altı aylık ya da bir yıllık kira bedelinin peşin ödenmesi isteniyor. Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, kira bedelinin hangi dönemlerde ödeneceğinin taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesiyle belirlenebileceğini söyledi. Kiraz, sözleşmede kira bedelinin üçer aylık ya da her kira yılı başında bir yıllık peşin ödeneceğinin kararlaştırılması halinde bu hükmün hukuken geçerli olduğunu belirterek, bunun sözleşmenin kurulması sırasında tarafların ortak iradesiyle kabul edilen bir ödeme şekli olduğunu ifade etti. Kira sözleşmesinde yer alan peşin ödeme şartının, uzayan kira dönemlerinde de geçerliliğini koruyabileceğine dikkat çeken Kiraz, kiracının sonraki yıllarda tek taraflı olarak aylık ödeme sistemine geçemeyeceğini, aksi durumda ev sahibinin kalan kira bedelleri için hukuki yollara başvurabileceğini söyledi.
Depozitoda üç aylık sınır geçilemiyor
Türk Borçlar Kanunu'na göre depozito bedelinin en fazla üç aylık kira tutarı kadar olabileceğini hatırlatan Kiraz, bu sınırın aşılmasının hukuken mümkün olmadığını vurguladı. Depozito dışında güvence adı altında ek bedel talep edilmesinin de yasal dayanağı bulunmadığını belirten Kiraz, kira sözleşmesinde böyle bir madde yer alsa bile kiracının fazla ödediği tutarın iadesini talep edebileceğini ifade etti. Öte yandan depozitonun nasıl geri ödeneceğinin kira sözleşmesindeki hükümlere göre değiştiğini belirten Kiraz, sözleşmede açık hüküm bulunmaması halinde Yargıtay uygulamaları doğrultusunda kira artış oranlarının dikkate alınabileceğini kaydetti.
Kanuna aykırı maddeler geçersiz sayılıyor
Uzmanlara göre kira sözleşmelerinde yer alsa bile bazı hükümler hukuken geçerlilik taşımıyor. Kiracının emlak vergisini ödemesini zorunlu kılan maddeler, TÜFE'nin 12 aylık ortalamasının üzerinde kira artışı öngören hükümler ile kiracının özel yaşamını sınırlandıran misafir veya yaşam tarzına ilişkin şartlar, sözleşmede bulunsa dahi bağlayıcı kabul edilmiyor. Kiraz ayrıca, misafir kabulünü yasaklayan maddelerin geçersiz olduğunu ancak konutun sürekli farklı kişiler tarafından kullanılması durumunun alt kiralama kapsamında değerlendirilebileceğini belirtti. Bu durumun sözleşmeye aykırılık oluşturabileceğini ve tahliye sürecine neden olabileceğini ifade etti.