Kedilerin düşerken ayaklarının üstüne inmesi yıllardır hem bilim insanlarını hem de hayvanseverleri şaşırtıyor. Fizikçiler, biyologlar ve veteriner hekimler uzun süredir kedilerin havada nasıl denge kurduğunu anlamaya çalışıyor. Bu konu, 100 yılı aşkın süredir bilim dünyasının radarında. 1894 yılında Fransız fizyolog Étienne-Jules Marey, yüksek hızlı fotoğraflarla kedilerin havada dönme hareketini görüntüledi. Fotoğraflarda kedi, düşmeye başlarken dönüş hareketi yapmıyor ancak yere ulaşmadan yönünü değiştiriyordu. Bu görüntüler, klasik fizik kurallarıyla çelişiyormuş gibi göründüğü için büyük tartışmalara yol açtı. Daha sonra yapılan matematiksel çalışmalar, kedilerin vücutlarının farklı bölümlerini birbirine göre döndürerek yön değiştirebildiğini gösterdi.
Omurga yapısının rolü
Son yayımlanan araştırmalar, kedilerin havadaki dönüş hareketinde omurgalarının kritik bir rol oynadığını ortaya koydu. Yamaguchi Üniversitesi’nden veteriner fizyolog Yasuo Higurashi liderliğindeki ekip, kedilerin omurgasının farklı bölümlerinin esnekliğini ölçtü. Araştırmacılar göğüs (torasik) omurları ile bel (lomber) omurları arasındaki farkı inceledi. Sonuçlar oldukça çarpıcıydı: Göğüs bölgesindeki omurlar bel bölgesine göre yaklaşık üç kat daha geniş hareket aralığına sahipti ve sertlik seviyeleri de belirgin şekilde daha düşüktü. Bu da ön gövdenin çok daha kolay dönebilmesini sağlıyor ve havada yön değiştirme mekanizmasının temelini oluşturuyor.
Havada dönüşün iki aşamalı mekanizması
Araştırmacılar, iki kedinin düşüşünü yüksek hızlı kameralarla inceleyerek dönüş hareketinin tek parça hâlinde olmadığını gözlemledi. Ön gövde önce dönüyor, arka gövde ise kısa bir gecikmeyle hareketi takip ediyor. Bilim insanlarına göre, kedilerin ayaklarının üstüne inmesini sağlayan mekanizma tam olarak bu: Esnek ön gövde hareketi başlatıyor, daha ağır ve sert arka bölüm dönüşü tamamlıyor. Böylece kedi, neredeyse kusursuz bir zamanlamayla yere güvenle iniş yapabiliyor.