Kademeli Emeklilik, özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunan milyonlarca kişinin gündemindeki yerini koruyor. Emeklilikte Adalet Derneği, bu kişilerin daha erken emekli olabilmesi için girişimlerini sürdürürken, kademeli emeklilik konusunda henüz resmi bir çalışma veya taslak bulunmuyor.
Kademeli emeklilik için henüz resmi adım yok
Emeklilikte Adalet Derneği, 1999 sonrası sigorta girişi bulunanların emeklilik şartlarının yeniden düzenlenmesi talebiyle çalışmalar yürütüyor. Dernek yöneticileri çeşitli siyasilerle görüşerek taleplerini gündeme getiriyor ve konuya ilişkin bilgi alışverişinde bulunuyor.
Ancak mevcut durumda kademeli emekliliğe ilişkin hükümet tarafından hazırlanmış resmi bir düzenleme, yasa teklifi veya taslak bulunmuyor. Bu nedenle kamuoyunda gündeme gelen yaş ve prim tabloları, şu aşamada yalnızca talep niteliği taşıyor.
EYT sonrası emeklilik şartları yeniden gündemde
8 Eylül 1999 öncesinde SGK girişi bulunanlar, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında yaş şartı olmadan emeklilik hakkından yararlanabiliyor. Bu grupta sigortalılık süresi ve prim günü şartları uygulanıyor.
Kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi ile 5000-5975 arasında değişen prim günü şartları bulunuyor. Yaş şartını tamamladığı halde prim günü yeterli olmayanlar için ise 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günü üzerinden kısmi emeklilik imkanı bulunuyor.
1999 sonrası sigorta girişi olanların şartları
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi bulunanlarda emeklilik şartları değişiyor. Kadınlarda 58 yaş ve 7000 prim günü ya da 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim günü şartları uygulanıyor.
Erkeklerde ise 60 yaş ve 7000 prim günü veya 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim günü şartı bulunuyor.
1 Mayıs 2008 sonrasında sigorta girişi bulunanlar ise kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşından başlayan ve kademeli olarak 65'e kadar yükselen yaş şartlarına tabi tutuluyor. Bu grupta temel prim şartı 7200 gün olarak uygulanıyor.
Derneğin kademeli emeklilik talebi
Emeklilikte Adalet Derneği, 8 Eylül 1999 ile 9 Eylül 1999 arasındaki bir günlük farkın emeklilik tarihinde uzun yıllara varan farklılık oluşturduğunu savunuyor. Dernek, bu farkın giderilmesi amacıyla sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim şartlarının kademeli biçimde belirlenmesini talep ediyor.
Derneğin önerdiği tabloya göre 1999-2000 girişlilerde kadınların 43, erkeklerin 45 yaşında ve 6400 prim günüyle emekli olması öngörülüyor. Sonraki yıllarda ise yaş ve prim şartlarının kademeli olarak artırılması isteniyor.
| SGK giriş yılı | Kadınlarda talep edilen yaş | Erkeklerde talep edilen yaş | Talep edilen prim günü |
|---|---|---|---|
| 1999-2000 | 43 | 45 | 6.400 |
| 2001 | 44 | 46 | 6.475 |
| 2002 | 45 | 47 | 6.550 |
| 2003 | 46 | 48 | 6.625 |
| 2004 | 47 | 49 | 6.700 |
| 2005 | 48 | 50 | 6.775 |
| 2006 | 49 | 51 | 6.850 |
| 2007 | 50 | 52 | 6.925 |
| 2008 | 51 | 53 | 7.000 |
Derneğin talebinde 2001 girişliler için kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6475 prim günü; 2002 girişliler için kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6550 prim günü öngörülüyor.
2003-2005 döneminde ise yaş şartının kadınlarda 46'dan 48'e, erkeklerde 48'den 50'ye yükselmesi ve prim gününün 6625'ten 6775'e çıkması talep ediliyor.
2006 girişliler için kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve 6850 prim günü; 2007 girişliler için kadınlarda 50, erkeklerde 52 yaş ve 6925 prim günü isteniyor. 2008 girişliler içinse kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7000 prim günü şartı talep ediliyor.
Öte yandan söz konusu yaş ve prim tablosu henüz yürürlükte olan bir düzenleme değil. Kademeli emeklilik konusunda resmi bir çalışma veya taslak ortaya çıkmadığı için mevcut emeklilik şartlarında şu an için bir değişiklik bulunmuyor.