İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZSU Genel Müdürlüğü, “Dijital Dünyada İklim Değişikliği için Kentsel Yeraltısuyu Sürdürülebilirliği” paneliyle kentin su yönetimini masaya yatırdı. Avrupa Birliği finansmanıyla yürütülen proje kapsamında, kıyı bölgelerinde artan tuzlanma riski, yeraltı sularının izlenmesi ve alternatif su üretim yöntemleri detaylı biçimde tartışıldı. Panel yaklaşık 8 saat sürdü ve İzmir’in su temini, barajlar, su kuyuları, dere yönetimi ve deniz suyu arıtma gibi konular ele alındı.
Barajlar ve kuyu temelli su yönetimi
İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, İzmir’de barajlardaki su seviyesinin tarihsel olarak en düşük dönemlerden birini yaşadığını belirtti. Erdoğan, kentin içme suyunun %60’ının kuyulardan, %40’ının barajlardan sağlandığını vurguladı. İzmir genelinde yaklaşık 1600 kuyu bulunuyor ve kıyı akiferlerinde tuzlanma riski taşıyan 318 kuyu 11 kıyı ilçesinde yer alıyor.
Erdoğan, “Deniz suyu arıtma maliyeti, tuzlu yeraltı suyu arıtmaya göre yaklaşık üç kat daha yüksek. Bu nedenle kıyı akiferlerinde tuzlanma izleme ve pilot arıtma tesisi uygulaması kritik öneme sahip” dedi.
Uzmanlardan değerlendirmeler
-
Prof. Dr. Orhan Gündüz (İYTE): Aşırı yeraltı suyu çekimlerinin azaltılmasının kritik olduğunu belirterek, ters ozmoz gibi teknolojilerle tuzlanmış suların kullanılabilir hale getirilebileceğini söyledi.
-
Prof. Dr. M. Tolga Esetlili (Ege Üniversitesi): Tuzlanmanın yalnızca su kalitesi sorunu olmadığını, tarım ve toprak yönetimiyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Basınçlı sulama sistemlerine geçiş ve toprağın iyileştirilmesi gerekliliğine dikkat çekti.
-
Prof. Dr. Okan Fıstıkoğlu (DEÜ): Kentsel drenaj ve altyapı planlamasında yağışların şiddeti ve tekrar periyotlarındaki değişikliklerin göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti. Mevcut sistemlerin kurak dönemlerde atık su, yağışlı dönemlerde ise drenaj sistemi gibi çalıştığını söyledi.
-
Prof. Dr. Celalettin Şimşek (DEÜ): Metropollerde artan nüfus ve iklim etkileriyle su yönetiminin giderek kritik hale geldiğini belirtti. 2050’de dünya nüfusunun 9,2 milyara ulaşacağı öngörüsüyle, kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının azalacağını vurguladı.
İzmir’de su tasarrufu ve kayıp-kaçak önlemleri
Panelde, İZSU ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kuraklık döneminde aldığı önlemler paylaşıldı:
-
Planlı ve dönüşümlü 23.00–05.00 arası su kesintileri
-
Park ve bahçe aboneliklerinin iptali
-
Kademe sistemi uygulaması
Bu tedbirler sayesinde 8 ayda toplam 14,2 milyon m³ su tasarrufu sağlandı. Kayıp-kaçak oranı ise 2024’te %27,17’den 2025’te %24,80’e geriledi; yaklaşık 5,6 milyon m³ su sisteme kazandırıldı.