İzmir’in endüstri mirasının önemli simgelerinden Tarihi Elektrik Fabrikası’nın bulunduğu Konak Umurbey Mahallesi’ndeki alan, yeni imar planıyla yeniden gündeme geldi. Fabrikanın da yer aldığı üç parsele ilişkin plan değişikliğinde alanın “Ticaret-Turizm Alanı” olarak düzenlenmesi ve yapılaşma sınırının 20 kata çıkarılması öngörüldü.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yürürlüğe giren plan değişikliğine yönelik itirazlar ise reddedildi.
Mimarlar Odası’ndan “parsel oyunu” tepkisi
TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Yıldırım, plan değişikliğinin yalnızca kat artışı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, alanın bölünmesine dikkat çekti.
Yıldırım’ın aktardığına göre Tarihi Elektrik Fabrikası’nın bulunduğu arazi ikiye bölündü ve alanın bir bölümü İzmir Valiliği’ne devredildi. Geriye kalan bölüm ise yüksek yapılaşmaya açık hale geldi.
Yıldırım, “Halihazırda kamuya ait olan bir alanın bir kısmının kamudan koparılması, her ne kadar yapı restore edilip hayata kazandırılsa dahi aslında korunması bağlamında olumsuz bir durum oluşturuyor” dedi.
“Koruma yalnızca binayı restore etmek değil”
Tarihi Elektrik Fabrikası gibi endüstri mirası yapılarının yalnızca kendi sınırları içerisinde korunmasının yeterli olmayacağını belirten Yıldırım, çevresindeki kentsel dokunun da korunması gerektiğini söyledi.
Yıldırım, “Bu tür yapılar fikir olarak sadece yapının korunmasıyla korunacak yapılar değiller. Koruma ilkelerini bölgesel olarak ele almak gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Fabrikanın özgün parseliyle birlikte korunarak dönüştürülmesi ve kamunun kullanımına açılması gerektiğini savunan Yıldırım, yüksek yapılaşmanın tarihi yapının çevresindeki dokuyu olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Hukuki mücadele sürüyor
Plan değişikliğine karşı TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu tarafından mart ayında dava açıldı. Mimarlar Odası İzmir Şubesi, hukuki sürecin devam ettiğini ve plan değişikliğinin takipçisi olacaklarını belirtti.
Planın yürürlüğe girmesiyle birlikte bölgede 20 kata kadar yapılaşmanın önünün açılması, tarihi fabrikanın çevresinde yüksek yapıların yükselmesine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
“Kent belleği alan olarak korunmalı”
İzmir’in Cumhuriyet dönemi sanayi geçmişinin önemli tanıklarından biri olan Tarihi Elektrik Fabrikası’nın korunması konusunda tartışmanın yalnızca yapının restorasyonuna indirgenmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Yıldırım da “Yapının korunması her ne kadar olumlu karşılayacağımız bir durum olsa da yapının tekil olarak, yapı olarak değil alan ve bölge olarak korunması önemli” diyerek, tarihi yapının yüksek yapılaşma arasında bırakılmasının koruma amacını zayıflatabileceğine dikkat çekti.