İzmir’in Narlıdere ilçesinde bulunan S.S. Özmavikent Konut Yapı Kooperatifi, Türkiye’de ender görülen bir mülkiyet krizinin merkezinde yer alıyor. 1987 yılında arsa sahibi İrfan Sağlam ile imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında, kooperatifin 100 üyesi Narlıdere Belediyesi’nin verdiği ruhsatlarla toplam 144 daire inşa etti. Üyeler, 35 yıl boyunca aidat ödeyerek ev sahibi oldu. Ancak sözleşme, yıllar sonra mahkeme kararıyla feshedildi.
Fesih kararının dayanağı: Tartışmalı yıkım kararı
Mahkeme, fesih kararını Narlıdere Belediyesi Encümeni’nin 2012 yılında aldığı yıkım kararına dayandırdı. Kooperatif üyelerine göre bu karar, yıllar içinde hukuken ve teknik olarak geçerliliğini yitirdi. Belediye, 2016 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi’nden aldığı teknik raporla yapıların sağlam olduğunu tespit etmesine rağmen, encümenin yıkım kararını kaldırmadı. Kooperatif ayrıca süreç boyunca onlarca bilirkişi raporu aldırdı.
Tahliyeler ve icra süreci
Sözleşmenin feshinin ardından arsa sahibi, 100 kooperatif ortağının her biri hakkında İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri’nde ayrı ayrı el atmanın önlenmesi davaları açtı. Davaların sonucunda tüm kooperatif üyeleri evlerini tahliye etti ve anahtarlarını İzmir 3. İcra Müdürlüğü’ne teslim etti.
Birinci derece mahkeme kararlarının ardından, her bir üye yüz binlerce lirayı bulan avukatlık ücreti ve ilam harcı ödemek zorunda kaldı. Bu bedelleri ödeyemeyen üyelerin evlerine haciz gelirken, banka hesaplarına da bloke konuldu.
Kooperatif üyelerinin iddialarına göre, arsa sahibi icra müdürlüğünden aldığı anahtarlarla dairelere girdi; üyelerin kendi paralarıyla yaptırdığı evlerin içi kullanılamaz hale getirildi ve içeride bulunan eşyalar bir firmaya satıldı. Üyeler, bu durumun yalnızca hukuki değil, insani bir kriz yarattığını ifade ediyor.
“Neden Büyükçekmece?”
Davalar İzmir’de görülmesine rağmen, icra işlemlerinin Büyükçekmece İcra Mahkemeleri ve İcra Daireleri üzerinden yürütülmesi kooperatif üyelerinin en büyük tepkilerinden biri. Üyeler, “İzmir’de icra daireleri yokmuş gibi neden Büyükçekmece?” diye soruyor ve mağduriyetin bu yolla daha da artırıldığını savunuyor.
Kooperatif Başkanı: “İnsanlar evlerinden atılıyor”
Kooperatif Başkanı Mehmet Duman, 25 Mart 2025’te görülen tapu iptali ve tescil davası öncesinde yaptığı açıklamada, sürecin 35 yıldır sürdüğünü vurguladı.
“Bugün geldiğimiz noktada insanlar evlerinden atılıyor. Evlerini boşaltmaya zorlanan çok sayıda aile var. Arsa sahibi, kazma ve balyozlarla evlerin bazı bölümlerini yıktırdı. Şu an sitede yalnızca 4-5 aile kaldı” dedi.
“Adil yargılama talep ediyoruz”
Kooperatif üyeleri, bilimsel raporlar ve teknik verilerin dikkate alınmadığını savunarak adil yargılama çağrısında bulunuyor. ,Dava yalnızca 100 kooperatif ortağını değil, aileleriyle birlikte yaklaşık 500 kişiyi doğrudan ilgilendiriyor. Özmavikent Kooperatifi üyeleri, mülkiyet haklarının korunması ve sürecin yeniden, adil şekilde değerlendirilmesi için yetkililere sesleniyor. Üyeler, “35 yılın emeği bir kalemde silinmemeli” diyerek hukuki ve idari mercilerden çözüm bekliyor.