Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan mart ayı inşaat maliyet endeksi verileri, sektörde maliyet baskısının yeniden güçlendiğini ortaya koydu. Buna göre inşaat maliyet endeksi mart ayında bir önceki aya göre yüzde 2,76 artarken, yıllık bazda artış oranı yüzde 27,24 oldu. Böylece yıllık maliyet artışı, Aralık 2024’ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. Mart ayında kaydedilen aylık artışın da dikkat çekici olduğu belirtildi. Verilere göre bu yükseliş, 2022 yılından bu yana mart aylarında görülen en güçlü aylık artış olarak kayıtlara geçti. Sektörde özellikle malzeme ve işçilik giderlerindeki yükselişin maliyetleri yukarı çekmeye devam ettiği değerlendiriliyor.
Malzeme fiyatları maliyetleri artırdı
Mart ayında maliyet artışında en büyük etkiyi malzeme fiyatları oluşturdu. TÜİK verilerine göre malzeme endeksi aylık bazda yüzde 3,50 yükselirken, işçilik endeksi yüzde 1,54 artış gösterdi. Yıllık bazda bakıldığında ise malzeme maliyetlerindeki artış yüzde 25,61 olurken, işçilik maliyetleri yüzde 30,07 seviyesine ulaştı. Özellikle işçilik tarafındaki yüksek artışın sektör üzerindeki baskıyı sürdürdüğü belirtiliyor. Uzmanlar, ücret artışları ve üretim maliyetlerindeki yükselişin inşaat sektöründe fiyatların geri çekilmesini zorlaştırdığına dikkat çekiyor. İnşaat şirketlerinin yeni projelerde artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmak zorunda kalabileceği ifade ediliyor.
Bina inşaatı maliyetlerinde yükseliş sürüyor
Bina inşaatı maliyet endeksi de mart ayında yükselişini sürdürdü. Verilere göre bina inşaatı maliyet endeksi aylık yüzde 1,89, yıllık ise yüzde 26,26 arttı. Alt kalemlerde malzeme maliyetleri aylık yüzde 2,23 yükselirken, işçilik maliyetleri yüzde 1,33 artış kaydetti. Yıllık bazda ise malzeme giderleri yüzde 24,17, işçilik maliyetleri ise yüzde 29,76 seviyesinde gerçekleşti. Sektör temsilcileri, özellikle konut projelerinde artan maliyetlerin yeni fiyatlamaları doğrudan etkilediğini belirtiyor. Kentsel dönüşüm ve toplu konut projelerinde de maliyet baskısının önümüzdeki dönemde devam etmesi bekleniyor.
Bina dışı yapılarda artış daha sert oldu
Altyapı, yol, köprü ve benzeri bina dışı yapılarda ise maliyet artışı daha güçlü hissedildi. TÜİK verilerine göre bina dışı yapılar için maliyet endeksi mart ayında aylık yüzde 5,63, yıllık bazda ise yüzde 30,46 yükseldi. Bu segmentte malzeme maliyetleri aylık yüzde 7,48 artarken, işçilik maliyetleri yüzde 2,28 yükseldi. Yıllık bazda ise malzeme giderleri yüzde 30,09, işçilik maliyetleri yüzde 31,16 olarak hesaplandı. Özellikle altyapı yatırımlarında kullanılan hammaddelerdeki fiyat artışlarının maliyetleri yukarı çektiği ifade edilirken, kamu projelerinde de bütçe baskısının artabileceği değerlendiriliyor.
Konut fiyatlarına etkisi sürebilir
Ekonomistler ve sektör temsilcileri, yükselen inşaat maliyetlerinin konut piyasası üzerinde doğrudan etkili olmaya devam edeceğini belirtiyor. Finansman maliyetlerinin yüksek seyretmesiyle birlikte artan üretim giderlerinin, yeni konut fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğu ifade ediliyor. Sektörde özellikle orta gelir grubuna yönelik projelerde maliyet baskısının daha fazla hissedilebileceği değerlendirilirken, artan maliyetlerin hem özel sektör yatırımlarını hem de kamu altyapı projelerini etkilemeye devam edebileceği belirtiliyor.