TBMM’ye sunulan kanun teklifiyle, fiilen çalışan ve meslekte en az 15 yılını tamamlayan mühendis ve mimarlara yeşil pasaport (hususi pasaport) verilmesi öngörülüyor. Düzenleme hayata geçerse, bu kapsamdaki meslek mensupları vize muafiyeti bulunan birçok ülkeye daha kolay seyahat edebilecek.
Kanun Teklifinin kapsamı ve gerekçesi
En az 15 yıl kıdeme sahip mühendis ve mimarları kapsayan teklif, 13 Ekim 2025’te Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Teklifin mevcut aşaması “komisyonda” olarak görünüyor. Gerekçede; TMMOB’ye bağlı odalara üye, mesleğini aktif olarak icra eden ve en az 15 yıl kıdeme sahip mühendis ile mimarların hususi damgalı pasaporttan yararlanmasının amaçlandığı belirtiliyor.
Teklifin gerekçesinde, mühendis ve mimarların uluslararası toplantılar, teknik incelemeler, fuarlar ve projelerde sık sık vize sorunlarıyla karşılaştığına dikkat çekiliyor. Bu durumun hem bireysel mesleki faaliyetleri hem de Türkiye’nin teknik alanlardaki uluslararası temsil gücünü olumsuz etkilediği vurgulanıyor.
Kimler yeşil pasaport alabiliyor?
Türkiye’de yeşil pasaport kullanabilen grup ve meslekler şöyle sıralanıyor:
-
Devlet memurları ve kamu görevlileri: Kamu kurumlarında 1., 2. veya 3. derece kadrolarda çalışan devlet memurları ve benzeri kamu görevlileri. Bu derecelerde görev yaparken emekli olanlar da haklarını korur.
-
Meclis ve hükümet üyeleri: Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri (milletvekilleri) ve eski bakanlar.
-
Belediye başkanları: Görevleri süresince büyükşehir, il veya ilçe belediye başkanları ile derece kadrodan emekli olmuş eski belediye başkanları.
-
Sporcular: Devlet sporcusu statüsündeki sporcular (belirli şartlarla).
-
Belirli kamu bankası ve kurum çalışanları: Özelleştirilmeden önce yeşil pasaport hakkı bulunan kurumlarda çalışanlar (Türk Telekom, Ziraat Bankası, Halk Bankası gibi), belirli koşullarla.
-
İhracatçı iş insanları ve şirket yetkilileri: Belirli ihracat hacmine ulaşan şirket sahipleri, ortakları veya çalışanları.
-
Avukatlar: Baroya en az 15 yıl kayıtlı avukatlar.