Yüksek faiz oranları ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler nedeniyle konut satışları gerilerken, kentsel dönüşüm kapsamında evlerini boşaltan binlerce ailenin kiralık konut arayışına yönelmesi piyasadaki talebi artırdı.
Türkiye gazetesinin haberine göre, kiralık konut arzının talebi karşılayamamasıyla birlikte piyasadaki dengeler büyük ölçüde ev sahipleri lehine değişti. Daha önce kimlik, depozito ve ilk kira ödemesiyle tamamlanan kiralama süreci, bugün çok daha kapsamlı bir değerlendirme aşamasına dönüştü.
Kiracıdan bordro, kredi notu ve banka hesabı isteniyor
Sektör temsilcileri, özellikle yüksek kira bedelli konutlarda bazı ev sahiplerinin taleplerinin adeta banka kredi değerlendirme sürecini andırdığını belirtiyor.
Kiracı adayının yalnızca mesleği değil, aynı iş yerinde ne kadar süredir çalıştığı da sorgulanıyor. Maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, Findeks kredi notu ve kredi kartı limit bilgisi gibi belgeler talep edilebiliyor.
Bunun yanı sıra bazı ilanlarda bir yıllık peşin kira, devlet memuru kefil ve yüksek tutarlı depozito şartları da kiralama koşulları arasında yer alıyor.
Eski ev sahibi referansı ve sosyal medya incelemesi dönemi
Kiracı seçiminde öne çıkan uygulamalardan biri de eski ev sahibi referansı oldu. İşe alım süreçlerini andıran bu yöntemde kiracı adayından, daha önce oturduğu evin sahibiyle iletişime geçilmesine izin vermesi bekleniyor.
Ev sahipleri bu sayede adayın kira ödeme alışkanlıkları, komşularıyla ilişkileri ve evi kullanım şekli hakkında bilgi edinmeye çalışıyor.
Bazı emlak danışmanları ise ev sahiplerinin sözleşme öncesinde kiracı adaylarının sosyal medya hesaplarını da incelediğini aktarıyor. Adayın evcil hayvan besleyip beslemediği, evden çalışma düzeni, kalabalık organizasyonlar düzenleyip düzenlemediği ve yaşam tarzına ilişkin paylaşımlar değerlendirme kriterleri arasında yer alabiliyor.
Uzman: Güven sorunu zirveye ulaştı
Gayrimenkul uzmanı Murat Gözüpek, son yıllarda artan kira uyuşmazlıkları ve uzun süren tahliye davalarının ev sahiplerinde ciddi bir güven sorunu oluşturduğunu belirtti.
Gözüpek, "Eskiden düzenli gelir beyanı yeterli görülürken bugün ev sahipleri mülklerini sıfır riskle kiraya vermek istiyor. Kentsel dönüşüm nedeniyle artan talep de mal sahiplerinin pazarlık gücünü artırdı. Arzın yetersiz olduğu mevcut piyasada kiralama şartlarını büyük ölçüde ev sahipleri belirliyor." değerlendirmesinde bulundu.
Ev sahiplerinin en sık talep ettiği belgeler ise şu şekilde sıralanıyor:
- Maaş bordrosu ve SGK hizmet dökümü
- Banka hesap hareketleri
- Findeks kredi notu ve kredi kartı limit bilgisi
- Devlet memuru kefil ve kefilin gelir belgeleri
- Önceki ev sahibinden referans
- Birkaç aylık veya bir yıllık peşin kira
- Yüksek depozito
- Evcil hayvan bulunmadığına ilişkin taahhütname