Türkiye’de motosiklet kullanmak için farklı sürücü belgesi sınıfları bulunuyor. Ancak sürücüler arasında, motosikletin ruhsatında yazan silindir hacmine göre hangi ehliyet sınıfının yeterli olduğu konusunda yaygın bir yanlış biliniyor. Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre özellikle 125 cc üzerindeki motosikletlerde yalnızca motor hacmi dikkate alınmıyor. Motosikletin motor gücü ile gücünün ağırlığına oranı da sürücü belgesi sınıfının belirlenmesinde esas alınıyor.
A1, A2 ve A sınıfı arasındaki fark
M sınıfı sürücü belgesi, iki, üç ve dört tekerlekli motorlu bisikletleri yani mopedleri kullanacaklara veriliyor. A1 sınıfı ehliyet ise silindir hacmi 125 cc’yi, gücü 11 kilovatı ve gücünün ağırlığına oranı 0,1’i geçmeyen iki tekerlekli motosikletler için geçerli. Bu sınıfla ayrıca gücü 15 kilovatı aşmayan üç tekerlekli motosikletler de kullanılabiliyor. A2 sınıfında ise motosikletin gücünün 35 kilovatı, gücünün ağırlığına oranının da 0,2’yi geçmemesi gerekiyor. Gücü 15 kilovatı aşmayan üç tekerlekli motosikletler de A2 sınıfıyla kullanılabiliyor. A sınıfı sürücü belgesi ise sepetli veya sepetsiz iki tekerlekli motosikletlerin tamamını kapsarken, gücü 15 kilovatı geçen üç tekerlekli motosikletlerin kullanımına da izin veriyor.
Ruhsattaki cc bilgisi tek başına yeterli değil
Motosiklet kullanıcılarının yaptığı en yaygın hatalardan biri, ruhsatta yazan motor hacmine bakarak ehliyet sınıfının yeterli olduğunu düşünmek. Ancak 125 cc sınırının üzerindeki motosikletlerde değerlendirme yapılırken motor gücü ve güç-ağırlık oranı önem taşıyor. Örneğin 35 kilovat gücünde ve 200 kilogram ağırlığında bir motosiklet düşünelim. 35 kilovatın 200 kilograma bölünmesiyle güç-ağırlık oranı 0,175 olarak hesaplanıyor. Bu oran, A2 sınıfı için belirlenen 0,2 sınırının altında kaldığı için söz konusu motosiklet A2 sınıfı ehliyetle kullanılabiliyor. Bu nedenle motosiklet kullanıcılarının yalnızca ruhsattaki “cc” değerine bakarak karar vermemesi gerekiyor.
2013 öncesi A2 ehliyeti olanlar dikkat
Sürücü belgesiyle ilgili geçmiş düzenlemeler de bazı motosiklet kullanıcıları açısından önem taşıyor. 2013 yılı ve öncesinde A2 sınıfı sürücü belgesi alanların, yapılan düzenlemeyle tüm motosikletleri kullanabilen A sınıfına geçirilmesi öngörüldü. Bu kapsamda ehliyetini yenileyen ve 2013 yılı veya öncesinde A2 sınıfı sürücü belgesi almış olan kişilerin yeni belgelerinde bu sınıfın A olarak işlendiği belirtiliyor.
Ehliyet sınıfı yetersizse cezası ağır
Sürücü belgesinin sınıfına göre kullanmaya yetkili olmadığı bir motorlu aracı kullanan sürücülere 11 bin 629 lira trafik idari para cezası uygulanıyor. Bunun yanı sıra sürücünün ehliyetine 20 ceza puanı işleniyor. Sürücü, kullandığı aracın sahibi değilse araç sahibine de ayrıca ceza uygulanıyor. Aracın kullanılmasına izin veren araç sahibine, tescil plakası üzerinden aynı miktarda trafik idari para cezası karar tutanağı düzenleniyor. Bu nedenle motosiklet kullanıcılarının yola çıkmadan önce yalnızca motorun silindir hacmini değil, ruhsattaki motor gücü ve ağırlık bilgilerini de kontrol ederek sahip oldukları ehliyet sınıfının aracı kullanmaya uygun olup olmadığını değerlendirmesi önem taşıyor.