İktidarın "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırdığı yeni çözüm sürecinde hukuki altyapının ilk adımı olarak görülen çerçeve yasa çalışmaları sürüyor. AK Parti'nin hazırladığı belirtilen yasa taslağının Meclis tatile girmeden gündeme gelmesi beklenirken, DEM Parti cephesi henüz resmi teklif metninin kendilerine ulaşmadığını belirtiyor. Parti kurmayları, taslağı görmeden kapsamlı değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını ifade ederken, temel itiraz ve beklentilerini iktidara ilettiklerini dile getiriyor. DEM Parti kaynaklarına göre hazırlanacak düzenleme yalnızca silah bırakma sürecini değil, ilerleyen dönemde Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu ve infaz mevzuatında yapılabilecek değişikliklere de temel oluşturacak bir "çerçeve yasa" niteliği taşımalı. Parti, bu nedenle düzenlemenin kapsamlı ve kalıcı bir hukuki zemin oluşturmasını istiyor.
"Suçlu-suçsuz" ayrımına itiraz
DEM Parti'nin en önemli itirazlarından biri, Türkiye'ye dönecek örgüt mensupları arasında "suça karışan-karışmayan", "eli silah tutan-tutmayan" ya da "örgüt yöneticisi" gibi ayrımlar yapılması ihtimali. Parti yöneticileri, böyle bir ayrımın silah bırakma sürecini olumsuz etkileyebileceğini savunuyor. DEM Parti'ye göre hazırlanacak düzenleme, cezalandırıcı bir yaklaşım yerine silah bırakmayı teşvik eden ve dönüşü kolaylaştıran bir geçiş hukuku anlayışıyla hazırlanmalı. Parti kurmayları, kapsam dışında bırakılacak kişilerin sürece katılmak istemeyebileceğini belirterek, yasanın mümkün olduğunca kapsayıcı olması gerektiğini ifade ediyor.
Dönüş sürecinin ayrıntıları yasada yer almalı
DEM Parti'nin talepleri yalnızca hukuki statüyle sınırlı değil. Parti, silah bırakacak kişilerin Türkiye'ye dönüş sürecinin de ayrıntılı şekilde düzenlenmesini istiyor. Sınır geçişleri, silahların teslim edilmesi, geçici barınma merkezleri, güvenlik prosedürleri ve sürecin hangi kurumlar tarafından yönetileceği gibi başlıkların açık biçimde belirlenmesi gerektiği belirtiliyor. Parti kaynakları, dönüşlerin toplu gruplar halinde gerçekleşebileceğini ifade ederken, sürecin nasıl işletileceğinin belirsiz bırakılmaması gerektiğini savunuyor.
Öcalan'ın statüsüne ilişkin beklenti
DEM Parti'nin gündemindeki önemli başlıklardan biri de PKK lideri Abdullah Öcalan'ın süreçte üstleneceği rol. Parti yönetimi, silahlı yapının tasfiye süreci tamamlanıncaya kadar yürütülecek mekanizmada Öcalan'ın hukuki statüsünün açık şekilde tanımlanmasını ve bunun yasal güvence altına alınmasını talep ediyor. Partiye göre sürecin koordinasyonu açısından oluşturulacak mekanizmada Öcalan'ın rolünün netleştirilmesi, ilerleyen aşamalarda yaşanabilecek hukuki tartışmaların da önüne geçebilir.
Yürürlük tarihi gecikmemeli
AK Parti kulislerinde konuşulan, yasanın kabul edilmesinin ardından yürürlüğe giriş tarihinin birkaç ay ertelenebileceği yönündeki iddialara da DEM Parti mesafeli yaklaşıyor. Parti kaynakları, bölgede yaşanan gelişmeler dikkate alındığında uzun bekleme sürelerinin yeni riskler oluşturabileceğini savunuyor. Bu nedenle düzenlemenin içeriğinin netleşmesinin ardından kısa sürede yürürlüğe girmesi gerektiği görüşü dile getiriliyor.
Siyaset yasağına sınırlı süre önerisi
AK Parti kulislerinde konuşulan, silah bırakan kişilere belirli süre siyaset yasağı uygulanması önerisine DEM Parti tamamen karşı çıkmıyor. Ancak parti, böyle bir uygulamanın uzun yıllara yayılmasının doğru olmayacağını savunuyor. Parti yöneticileri, denetim amacıyla sınırlı süreli bir uygulamanın değerlendirilebileceğini ancak bunun en fazla birkaç yıl ile sınırlandırılması gerektiğini ifade ediyor. DEM Parti'ye göre sürecin gereğinden fazla uzatılması yeni sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir.
İmralı heyeti üzerinden temaslar sürüyor
DEM Parti kaynaklarının aktardığı bilgilere göre Abdullah Öcalan, mayıs ayında kendisini ziyaret eden İmralı heyetine çerçeve yasaya ilişkin 7-8 maddelik öneri metni verdi. Heyetin bu önerileri başta AK Parti olmak üzere ilgili taraflarla paylaştığı belirtiliyor. Parti, AK Parti'nin hazırladığı taslağın kendilerine ulaştırılması halinde İmralı heyetinin yeniden Öcalan'la görüşerek değerlendirmelerini almasının planlandığını ifade ediyor.
Demirtaş ve Yüksekdağ için tahliye beklentisi
DEM Parti, hazırlanacak çerçeve yasanın yalnızca örgüt mensuplarını değil, siyasi tutukluların durumunu da etkileyebileceğini savunuyor. Parti yöneticileri, eski HDP Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ başta olmak üzere bazı isimlerin hukuki durumunun yeni düzenlemeyle yeniden değerlendirilebileceğini ifade ediyor. Parti kaynaklarına göre olası yasal değişikliklerin ardından ilgili dosyalarda tahliye süreçlerinin gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.
Bahçeli'nin sessizliği de kulislerde konuşuluyor
DEM Parti kulislerinde dikkat çeken bir diğer konu ise MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin son dönemde süreç hakkında yaptığı açıklamaların azalması oldu. Parti içinde yapılan değerlendirmelerde iki ihtimal üzerinde durulduğu belirtiliyor. İlk değerlendirmeye göre Bahçeli, sürecin planlandığı şekilde ilerlediğini düşündüğü için yeni açıklama yapma gereği duymuyor. Diğer değerlendirmeye göre ise beklenen adımların atılmaması halinde söylemlerinin etkisinin azalmasını istemediği için temkinli bir tutum sergiliyor. Çerçeve yasa taslağının önümüzdeki günlerde Meclis gündemine gelip gelmeyeceği ve düzenlemenin hangi maddeleri içereceği, çözüm sürecinin bundan sonraki aşamaları açısından belirleyici başlıklardan biri olarak görülüyor.