Nisan ayında Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta yaşanan okul saldırılarının ardından çocukların dijital ortamda karşı karşıya kaldığı riskler yeniden gündeme geldi. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Okul Saldırılarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu'nda yapılan sunumlarda, çocukların kişisel verilerinin korunmasına yönelik yeni düzenlemelerin hazırlık aşamasında olduğu açıklandı.
Çocukların kişisel verileri için özel düzenleme hazırlanıyor
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) Başkan Yardımcısı Dr. Cihan Kanlıgöz, çocukların kişisel verilerini paylaşmanın sonuçlarını öngörememeleri, dijital risklerin farkında olmamaları ve haklarını yeterince bilmemeleri nedeniyle özel korumaya ihtiyaç duyduklarını söyledi. Kanlıgöz, mevcut Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda çocukların kişisel verilerine ilişkin özel bir tanım bulunmadığını ancak çocuklara ait verilerin de kanun kapsamında korunduğunu belirtti.
Hangi veriler korunacak?
Kanlıgöz'e göre çocuklara ait kişisel veriler yalnızca kimlik bilgileriyle sınırlı değil. Kimlik ve iletişim bilgilerinin yanı sıra eğitim kayıtları, sağlık bilgileri, görüntü ve ses kayıtları ile dijital platformlarda oluşan dijital ayak izleri de bu kapsamda değerlendiriliyor. Bunun yanında okul devam-devamsızlık bilgileri, sınav sonuçları, disiplin kayıtları, rehberlik dosyaları ve okul kamera kayıtları da çocukların korunması gereken kişisel verileri arasında yer alıyor.
Dünyada dijital rıza yaşı nasıl uygulanıyor?
TBMM Komisyonu'nda uluslararası örneklere de değinildi. Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR), dijital rıza yaşını 16 olarak belirlerken üye ülkelere bu sınırı 13 yaşa kadar düşürme yetkisi tanıyor. ABD'de dijital rıza yaşı 13, Çin'de ise 14 olarak uygulanıyor. Türkiye'de ise bu konuda özel bir düzenleme bulunmuyor. Mevcut uygulamada Türk Medeni Kanunu hükümleri doğrultusunda 18 yaşından küçüklerin kişisel verilerinin işlenmesinde anne, baba veya yasal temsilcinin rızası esas alınıyor.
Adalet Bakanlığı yeni yasa taslağı hazırlıyor
Komisyonda milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Dr. Cihan Kanlıgöz, Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Bilim Komisyonu'nun, KVKK'nın da katkısıyla Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü'ne uyum amacıyla yeni bir yasa taslağı hazırladığını açıkladı. Hazırlanan taslakta, çocukların kişisel verilerine yönelik özel hükümlerin yanı sıra "dijital rıza yaşı" uygulamasına da yer verilmesi bekleniyor.
Belirsizliklerin giderilmesi hedefleniyor
Uzmanlar, Türkiye'de sosyal medya platformları için uygulanan 15 yaş sınırına rağmen internet siteleri ve çevrim içi hizmet sağlayıcılarının çocukların kişisel verilerini hangi şartlarda işleyebileceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığını belirtiyor. Hazırlanacak yeni yasal düzenlemenin, çocukların dijital ortamda kişisel verilerinin korunmasına ilişkin kuralları netleştirmesi ve hizmet sağlayıcıların yükümlülüklerini açık şekilde belirlemesi hedefleniyor.