Aliağa’da faaliyet gösteren İzdemir Termik Santrali’ne ilişkin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci yeniden gündeme geldi. Yıllardır yargı kararlarıyla iptal edilen ÇED izinlerine rağmen, santral için yeni bir “ÇED Olumlu” kararı verilmesi ve bölgede planlanan klinker tesisi projesi, çevre örgütleri ile yurttaşların tepkisine neden oldu.
Yargı kararlarına rağmen yeni ÇED süreci başlatıldı
İthal kömürle çalışan İzdemir Termik Santrali için daha önce farklı tarihlerde verilen üç ayrı “ÇED Olumlu” kararı idare mahkemeleri tarafından iptal edilmişti. Ayrıca Anayasa Mahkemesi, 13 Aralık 2023 tarihli ve 2019/29604 başvuru numaralı kararında, santralin Anayasa’nın 20’nci maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkını ihlal ettiğine hükmetmişti.
Anayasa Mahkemesi kararının ardından yapılan yeniden yargılamalarda söz konusu ÇED izinleri iptal edilmesine rağmen, bu kez 2009/7 sayılı genelgeye dayanılarak yeni bir ÇED süreci başlatıldı. 12 bin 781 sayfalık raporun aynı gün içinde İnceleme Değerlendirme Kurulu’ndan geçtiği ve 6 Mart 2025 tarihinde yeni bir “ÇED Olumlu” kararı verildiği bildirildi.
Bu karara karşı açılan iptal davası kapsamında bugün keşif yapılacağı açıklandı.
Ruhsatsız faaliyet tespiti ve faaliyetten men kararı
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan denetimlerde, İzdemir Termik Santrali’nin kuruluşundan bu yana işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edildi. Bu gerekçeyle tesis hakkında 5 Mart 2025 tarihinde faaliyetten men kararı alındığı, ancak çeşitli idari süreçler nedeniyle kararın fiilen uygulanamadığı ifade edildi.
Yeni tesis projesine “ÇED gerekli değildir” kararı
Aliağa Horozgediği mevkiinde Batıçim A.Ş. tarafından yapılması planlanan yıllık 3,5 milyon ton kapasiteli klinker öğütme ve paketleme tesisi için ise İzmir Valiliği’nce 9 Aralık 2025 tarihinde “ÇED Gerekli Değildir” kararı verildiği açıklandı.
Projede, termik santralden çıkan kül ve cürufun çimento üretiminde kullanılmasının öngörüldüğü, bunun çevresel ve sağlık risklerini artıracağı savunuldu. Söz konusu karara karşı da iptal davası açıldığı bildirildi.
EGEÇEP’ten mücadele çağrısı
Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP), kuruluşunun 20’nci yılında Aliağa’daki çevresel kirliliğe dikkat çekerek yargı kararlarının uygulanmasını ve yeni sanayi izinlerinin ekosistem üzerindeki etkilerinin bilimsel olarak değerlendirilmesini talep etti. Platform, İzmir kamuoyunu çevre ve yaşam hakkı için yürütülen hukuki ve toplumsal mücadeleye destek vermeye çağırdı.