Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı savunma sanayii yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti. CNN Türk yayınında konuşan Fidan, F-35 satış yasağının da CAATSA yaptırımları sonrasında gündeme geleceğini söyledi. Fidan, 2025’te Washington’da gerçekleşen Erdoğan–Trump görüşmesinde iki liderin bu konuda irade ortaya koyduğunu ve ilgili bakanlıklara çözüm için talimat verildiğini aktardı.
S-400 krizi sonrası başlayan yaptırımlar
CAATSA yaptırımları, Türkiye’nin 2019’da Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından ABD tarafından devreye alındı. Washington yönetimi, bu adımın ABD yasalarının ilgili maddelerini ihlal ettiğini savundu. Bu süreçte Türkiye, F-35 savaş uçağı programından çıkarıldı ve savunma sanayii ilişkilerinde ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya kaldı.
CAATSA neyi kapsıyor?
“Amerika’nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası” olarak bilinen CAATSA, ABD’nin Rusya, İran ve Kuzey Kore ile belirli savunma ve istihbarat ilişkileri kuran kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını öngörüyor. Yasa kapsamında Türkiye’de Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve bazı üst düzey yetkililer yaptırım listesine alınmıştı. Bu yaptırımlar; ABD’den ihracat lisansı alınmasını zorlaştırıyor, finansal kısıtlamalar getiriyor ve ilgili kişi ve kurumlara yönelik seyahat ve ticari engelleri kapsıyor.
Türkiye–ABD savunma ilişkilerinde yeni süreç
F-35 programından çıkarılan Türkiye, savunma kapasitesini güçlendirmek için F-16 tedarik sürecine yöneldi. Uzun süren müzakerelerin ardından ABD, Türkiye’ye 40 F-16 savaş uçağı ve modernizasyon kitlerinin satışına onay verdi. Son olarak 700 milyon dolarlık motor satışına ilişkin sürecin de Kongre onayına bağlı olarak ilerlediği belirtiliyor. Ankara ise KAAN projesi başta olmak üzere yerli savunma sanayii projelerine odaklanmayı sürdürüyor.